Wednesday, July 22, 2026

47 - Στο Λούκι της Δουλειάς

Στους επόμενους μήνες αρμένιζα τα πελάγη μιας λησμονημένης καθημερινότητα, που καλύπτει μεγάλο κομμάτι του χρόνου της ζωής -ίσως το μεγαλύτερο: καθημερινότητα, από  την μια μεριά, ενός κατ’ επίφαση οικογενειάρχη, αλλά κατ’ ουσία μοναχικού και μάλλον ιδιόρρυθμου ανθρώπου που διάβαινε το κατώφλι της ωριμότητας, από την άλλη του αφοσιωμένου σε μια-και-μισή, όχι και τόσο ένδοξη δουλειά, αν και η κύρια από αυτές θα συνέβαλλε σε μια μονεταριστικά προσοδοφόρα καριέρα στον πολυεθνικό εταιρικό κουρμπέτι. Η εταιρία και η θυγατρική της στο Reading είχαν καβαλήσει και αυτές το καλάμι των νέων τεχνολογιών, που σε λίγα χρόνια θα γινόταν η φούσκα που θα έσκαγε στα μούτρα πολλών -συναδέρφων, επίδοξων μεγιστάνων επενδυτών, σπεκουλαδόρων. Για την ώρα, χωρίς την παραμικρή υποψία για το πως και πότε θα τελείωνε το πάρτι, τα κεφάλαια έρρεαν άφθονα, οι μισθοί έπαιρναν κατακόρυφη ανιούσα. Και οι περισσότεροι από εμάς, παρά και πίσω από γκρίνιες και καταναγκασμούς από ένα απρόσωπο και δυναστικό κεφάλαιο και τα ξένα και ντόπια αφεντικά πάνω από τα κεφάλια μας, που απαιτούσαν παραγωγικότητα για παραγωγή και κυρίως κέρδη, κατά βάθος απολαμβάναμε το χρηματικό «κίνητρο», τις απολαβές και τα bonus, και την σχετική προσωπική ευμάρεια που έφερναν.  Άνθρωποι έρχονταν, προσελκυσμένοι την έκσταση του χρήματος και απέρχονταν για κάπου αλλού όπου ο πήχης των αποδοχών ήταν ψηλότερα.

Ο καινούργιος «γενικός» που το γιαπωνέζικο διευθυντήριο τοποθέτησε με την προσδοκία του ποιοτικού άλματος κερδοφορίας και ανοίγματος του δρόμου στη νέα πραγματικότητα (νέα εποχή, για την παρουσία της εταιρίας στην Ευρώπη) ήταν ένας άχρωμος και άοσμος ξανθός, με άσχημο πρόσωπο, περίεργη φωνή και ένα ιδιόρρυθμο χιούμορ. Συστήθηκε με αρκετό μπραβάντο, αφού πήδηξε με αξιοθαύμαστο άλμα πάνω ένα από τα άδεια γραφεία κοντά μου για να μιλήσει στην μάζωξη των εργαζομένων του ορόφου γύρω του. Χόμπι του ήταν η αεροπλοΐα και το χρησιμοποίησε μεταφορικά στην ομιλία για να περάσει κάποιο μήνυμα που δεν πολυκατάλαβα ή, ίσως, για να εντυπωσιάσει για το θάρρος και τον ενθουσιασμό του και να εμπνεύσει κύρος και σεβασμό. Τον παρθενικό του λόγο τον δεχτήκαμε οι περισσότεροι σαστισμένοι και με κάποια κρυφή θυμηδία: δεν κατάφερε να παρακινήσει, πόσο μάλλον να ενθουσιάσει, ενώ αντίθετα έσπειρε τους πρώτους σπόρους ανησυχίας για το μέλλον του κέντρου μας στα σχέδια της μητρικής και ένα παγκόσμιο αδυσώπητα ανταγωνιστικό πλαίσιο. Τα λεφτά, για την ώρα τουλάχιστον, θα συνέχιζαν να ρέουν και αυτό είχε σημασία. Έπρεπε όμως να δείξουμε αποτελέσματα και μάλιστα σύντομα στα μεγάλα βλοσυρά αφεντικά εξ Άπω Ανατολής.  

Σύντομα η «τεχνολογική» ομάδα του Nigel προσάρτησε ένα νέο μηχανικό, πρόσφατο απόφοιτο με Master, που κάθισε στο γραφείο απέναντί μου. Ο Νορβηγός Olaf προσλήφθηκε για να συνεχίσει το έργο που είχα ξεκινήσει, υπό την επίβλεψη, κυρίως όμως για να διευρυνθεί η ομάδα του Keith, για να δείξει «ανάπτυξη» με αριθμούς. Ο Olaf παρά το πολιτιστικό μας χάσμα έφερε ένα φρέσκο αεράκι κοντά μου. Ήταν κάποιος για κάποια ψιλή τετ-α-τετ κουβέντα στην διάρκεια της αργόσυρτης ημέρας, κυρίως για Αγγλία και ποδόσφαιρο, που όλοι χρειαζόμαστε και μου έλειπε, καθώς οι Allen και Nigel δίπλα μου, στις συζητήσεις τους συνήθως με αγνοούσαν. Όπως ο Olaf έφερε και την απαλλαγή από το βάρος που κουβαλούσα ως ο πιο πρόσφατος προσειλημμένος στο group.  Αλλά ο Olaf έφυγε γρήγορα, παραιτήθηκε μόλις μετά από μερικούς μήνες, για κάτι ανώτερο και καλύτερο - αρχικά για την πατρίδα του, πριν επιστρέψει ως manager πλέον μετά από καιρό στο Λονδίνο. Τον αντικατέστησε ο Rupert, γόνος μιας σχετικά εύπορης οικογένειας από το Solihull -ενός από τα  πλούσια προάστια του Birmingham. O Rupert ήταν κοντός αλλά εύσωμος, με στρογγυλή προτεταμένη κοιλιά, προφανώς φουσκωμένη από την κατάχρηση μπύρας στη φοιτητική του ζωή, και ήταν από την πρώτη μέρα ομιλητικός και άνετος με το ανθρώπινο περιβάλλον· είχε, με άλλα λόγια, τον αέρα και μια κοινωνική παρουσία και ευρυχωρία αντίθετη από αυτή που έδειχνε ο υποφαινόμενος. Συναναστροφές και κουβέντες με συναδέρφους γρήγορα μετατόπισαν την αφοσίωση και εστίαση του στο αντικείμενο της εργασίας από το επίκεντρο των ασχολιών του στις εργάσιμες ώρες. Από τις πρώτες βδομάδες προπαγάνδισε στο group την διεκδίκηση «ευέλικτου ωραρίου», φαινομενικά ασυμβίβαστο με πρακτικές της γιαπωνέζικης μητρικής εταιρίας. Μου φαινόταν παράξενο ένας πρωτάρης εργαζόμενος που μόλις αποφοίτησε να διεκδικεί κάτι τέτοιο από τις πρώτες μέρες του στην δουλειά, πριν ακόμα αποδείξει τις ικανότητες του σε αυτήν. Στα μάτια μου τουλάχιστον υποδήλωνε έλλειψη εργασιακού ήθους. Μιλούσε χωρίς ενδοιασμούς, με μένα απέναντί του και άλλους συναδέρφους, περί της ανάγκης να βρει φιλενάδα και γυναίκα και για τo internet dating που, στα σπάργανά του ακόμα, ο ίδιος πρωτοποριακά εξερευνούσε ακόμα και σε ώρες δουλειάς· για τα «τυφλά» ραντεβού και τις συχνές κατραπακιές σε αυτά, που όμως πάντα διηγούνταν με στωικότητα και εύθυμη διάθεση· για τα ωροσκόπια που διάβαζε, ερμήνευε και πίστευε, και χρησιμοποιούσε για να σχηματίσει το χαρακτήρα του καθενός μας στο group· για το χόμπι του που ήταν ατέλειωτες ώρες στο γυμναστήριο να σηκώνει βάρη. Στο τελευταίο, και στη μπύρα, βρήκε δυο κοινά ενδιαφέρονται με τον Ferdie και έγιναν οι δυο μυώδεις κολλητοί. Ο Rupert, τοποθετημένος, όπως και ο Olaf, με ανορθόδοξο τρόπο υπό την επίβλεψή μου από τον Keith, έδειξε ελάχιστο ενδιαφέρον για ο,τιδήποτε τεχνικό που αφορούσε την ομάδα και το έργο της: δήλωνε ότι αποκλειστικός του στόχος εξαρχής ήταν να γίνει manager, να «διοικεί». Στον πρώτο κύκλο απολύσεων, καθώς  επίδοξοι και πραγματικοί managers πληθύνονταν, ώστε οι ονομαστικά «αρχηγοί» να συγκρίνονται με τον αριθμό των απλών «Ινδιάνων», σε ένα κέντρο έρευνας και ανάπτυξης που γρήγορα μεταμορφωνόταν σε υδροκεφαλικό, ο Rupert μοιραία ήταν από τους πρώτους που έχασε τη δουλειά του. Το δέχτηκε και αυτό, όπως όλα τα όσα συνέβαιναν γύρω μας, με ένα χαμόγελο και χιούμορ, όπως και τις «χυλοπίτες» από τα ραντεβού του. Έμαθα εκ των υστέρων ότι το πείσμα και επιμονή του και στα δύο αυτά μέτωπα απέδωσαν καρπούς. Σύντομα μετά την απόλυση από την εταιρία μας, έγινε manager, κατά τα φαινόμενα, βρήκε γυναίκα-σύντροφο.

Μετά από ένα χρόνο, η ζωή στην δουλειά πήρε την ανιούσα: διαδοχικές προαγωγές, θεαματική αύξηση αποδοχών, αυτοκίνητο. Τα χρήματα γίνονται φετίχ, που όταν ικανοποιείται με την συσσώρευση και αβγάτισμα τους, πέρα από αισθήματα ευδαιμονίας και ασφάλειας, προσδίνουν αισιοδοξία για το μέλλον, φτερά να  πετάξουμε σε ανοιχτούς ουρανούς. Αγόρασα σπίτι, ανέβηκα στο πρώτο σκαλί αυτού του σπουδαίου που στην Αγγλία το λένε ‘property ladder’. Έγινα, ο πρώην κομμουνιστής, ιδιοκτήτης διαμερίσματος σε πολυτελές κόμπλεξ κατοικιών έξω από το Reading. Ένιωσα το αίσθημα μιας εκπλήρωσης, έστω πρόσκαιρης, αν όχι και ολοκλήρωσης. Άλλωστε, το κυνήγι του χρήματος και της περιουσίας δεν έχει τελειωμό: πάντα θα υπάρχει ο πλουσιότερος, με καλύτερο και μεγαλύτερο σπίτι και αυτοκίνητο. Κατά βάθος γνώριζα ότι το κυνήγι της υλιστικής ευμάρειας, πέρα από την ικανοποίηση των βασικών αναγκών, απομακρύνει τον άνθρωπο από την ουσία της ύπαρξης του, τον αποστεώνει και αποξενώνει, αλλά το ρεύμα παρασύρει ακόμα και αμετανόητους κομμουνιστές.

Το ότι εκείνο το διαμέρισμα δεν θα το μοιραζόμουν με την J και το μικρό μου γιο δημιουργούσε εύλογες ενοχές, όπως ενοχές δημιουργούσαν και οι επισκέψεις ρουτίνας στο Birmingham-από πατρικό και συντροφικό καθήκον κυρίως, στο Birmingham, από την απόσταση της καινούργια μου βάση, χωρίς άμεση προοπτική συμβίωσης. H συνήθης επωδός και δικαιολογία στους διαπληκτισμούς, που είχαν αφετηρία το υπαρκτό θέμα της απόστασης και οικογενειακής μου αποστασιοποίησης ή, όπως το έβλεπε η J, «την εγκατάλειψη της από μένα να μεγαλώσει μόνη το γιό μας» ήταν οι επαγγελματικές υποχρεώσεις και η οικονομική αναγκαιότητα: έπρεπε να δουλέψω σε μια για μένα ξένη χώρα, για να ζήσω και να υποστηρίξω, τουλάχιστον οικονομικά, το μεγάλωμα και τις ανάγκες του A. «Ας μην υποτιμούμε τις υλικές ανάγκες των ανθρώπων και την δουλειά που απαιτείται για να τις ικανοποιήσει. Δουλειά και χρήμα βρίσκονται στον πυρήνα της ματεριαλιστικής κοινωνίας.» Στην πραγματικότητα είχα απομονώσει και περιχαρακώσει την ύπαρξη μου, κοίταζα την καριέρα μου, ικανοποιούσα πρωτίστως δικές ανάγκες, μετρούσα και σώρευα τον παρά -κρυφά από άλλους, για το αβέβαιο μέλλον ή την βροχερή από υλιστική άποψη μέρα (μια μέρα που όπως αποδείχτηκε εκ των υστέρων δεν ήρθε ποτέ), και τις βασικές και μετρημένες ανάγκες του A, κατά κάποιο τρόπο, ως δευτερεύουσα υποχρέωση που όμως με συνέπεια και στην εντέλεια ικανοποιούσα. Οι εντυπώσεις από αυτήν την πραγματικότητα που είχα περιβάλλει τον εαυτό μου εκείνη την περίοδο, που γινόταν περιστασιακά αντιληπτή από την J, και ίσως άλλων ανθρώπων γύρω μας, συσσωρευόταν με το πέρασμα του χρόνου, σχημάτιζαν αναχώματα απογοήτευσης, ματαίωσης, και περιστασιακά ξεσπασμάτων οργής και βίαιες συγκρούσεις.

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.