Wednesday, November 11, 2026

63 - Πρωτοχρονιά Κρίσης

To βράδι της παραμονής τελικά έφτασε με αργά και κουρασμένα βήματα, το βράδι που ο κόσμος, χωρίς κατανοητούς και ουσιαστικούς (κατ’ εμέ) λόγους, θα γιόρταζε το «τέλος της χιλιετίας» με εξαιρετικές χαρές και ευφορία και επίπλαστη ευτυχία να μπάζουν από παντού, και πρόσθετε καταναγκαστικά ένα επιπλέον στρώμα τεχνητής διασκέδασης. Κάθε ίχνος διάθεσης για συμμετοχή σε εκείνο το πανηγύρι που είχε αρχίσει έτσι κι αλλιώς από καιρό να εκλείπει, μηδενίστηκε με το επεισόδιο της παραμονής των Χριστουγέννων. Το μελανιασμένο μάτι μου το έφερνε αδιάψευστο μπροστά μου. Εκείνο το βράδι είμαστε καλεσμένοι στο σπίτι της Sharon, της μεγάλης αδερφής της J, του συντρόφου της Tony και της μεγάλης οικογένειάς τεσσάρων καλών παιδιών. H βραδιά θα ήταν λιτή, με πρόχειρα snacks και όπως πάντα μπόλικο αλκοόλ στην προμήθεια του οποίου, όπως συνήθιζα, συνεισέφερα γενναιόδωρα. Εξ αρχής μου ήταν σεβαστό και συμπαθές το πάντα καλοπροαίρετο ζευγάρι, και είχε καλή αντίληψη της ιδιοσυγκρασίας της J. Το πάρτι το πλαισίωσαν οι γονείς, ο Fred και η Eunice, ένας από τους αδερφούς από το Birmingham με τη γυναίκα του, που επρόκειτο για τον Steven και την Natasha. Τo πλήθος από εγγόνια των D, διεσπαρμένα σε διάφορα γκρουπ, γέμισαν τους χώρους του μεγάλου σπιτιού στο ισόγειο κάτω, και τα υπνοδωμάτια πάνω. Ο A, όπως αναμενόταν, στριμώχτηκε ανάμεσα στα άλλα αγόρια, και βρήκε χαρά παίζοντας PlayStation με τον μεγαλύτερο ξάδερφό του. Εγώ χαλάρωνα σχετικά ήρεμος με μπύρες σε μια γωνιά του καθιστικού, με μερικές βόλτες πάνω να καμαρώνω τον Α, έχοντας μέσα στη αποξένωσή μου από την οικογένεια των D, επίγνωση της μελανιασμένης μου κόγχης. To σκεφτόμουν εκείνο το millennium party λίγο-πολύ σαν ένα τελευταίο εμπόδιο, που θα έπρεπε να υπερβώ πριν ανακτήσω μιαν σχετικά μεγαλύτερη ελευθερία στη μοναξιά και στο «τι μέλλει γενέσθαι» του Birmingham, ενός άγραφου ακόμα κεφαλαίου ζωής που ποιος ξέρει που θα οδηγούσε και κατέληγε.   

Μετά από λίγη ώρα οι ενήλικες με την άφιξη του Fred με τη Eunice, μαζευτήκαμε στην κουζίνα για να υποδεχτούμε τον καινούργιο χρόνο. Δεν «πήγαινε» να έμενα μόνος μου στο καθιστικό ή να κρυβόμουν σε κάποιο υπνοδωμάτιο να παρακολουθώ τα παιδιά να παίζουν τα παιχνίδια τους. Η κουβέντα, είτε περί ανέμων και υδάτων, είτε περί οικογενειακών θεμάτων, δεν με αφορούσε. Δεν μπορούσα να συμμετέχω σε αυτή, και την έβρισκα βαρετή. Καθισμένος σιωπηλός σε μια καρέκλα συνέχιζα με μιαν ακόμη μπύρα. Είχαν προηγηθεί αρκετές και το λεγόμενο στάδιο της ευθυμίας είχε ανεπαίσθητα ξεπεραστεί ώστε να παρακινηθώ για να ανοίξω το στόμα μου, να πω κάτι. Λίγη ώρα πριν το γύρισμα του χρόνου ο Fred και η Eunice έφυγαν: για να τον υποδεχτούν με συνομήλικη συντροφιά στο Conservative Club του Weston που ήταν μέλη και είχε το δικό του πάρτι.

Στη μεγάλη κουζίνα, σε μια ατμόσφαιρα ασφυκτικά μπουκωμένη από το κάπνισμα μερικών, καθίσαμε σε ένα κύκλο από καρέκλες, με το πιοτό στα χέρια, περιμένοντας την τεχνητή ασυνέχεια του χρόνου, που ανεξήγητα κάθε χρόνο φέρει έκσταση σε ανθρώπινες ψυχές. Καθόμουν ανάμεσα στον λιγομίλητο, και πάντα χαμηλών τόνων Tony, που ούτε κάπνιζε, ούτε έπινε, διαμετρικά αντίθετα από την Jane, που έπινε και κάπνιζε με σποραδικές αγριεμένες και μεθυσμένες ματιές προς τη μεριά μου, και γέλια από εύθυμα οικογενειακά ανέκδοτα με την εγκρατή στις εκφράσεις της Sharon δίπλα της, που κατά κανόνα άκουγε όσα λέγονταν προσοχή και απαντούσε, με σύντομα και εύστοχα σχόλια. Τον κύκλο συμπλήρωναν  η Natasha, τη γυναίκα του Steven, που απλά άκουγε, με ένα χαμόγελο, και ο Steven. O μικρότερος εκ των τριών αδερφών, ξερακιανός όπως και οι υπόλοιποι, με ρουφηγμένα μάγουλα και λεπτό goatee (όπως και ο αδερφός του, Mickey) και ο οποίος ποτέ μου από την J δεν είχα καταλάβει τι επαγγελλόταν (πιθανόν τίποτε), ο Steven μπορεί να μην έπινε, αλλά κάπνιζε μανιωδώς, το ένα μετά το άλλο στριφτά τσιγάρα, που στον καπνό κατά τα φαινόμενα και υπονοούμενα ανακάτευε «δείγματα» καννάβεως. Βάσιμη υπόθεση, σύμφωνα με αυτά που κατά καιρούς και κάποιο ανεξήγητο δέος εξιστορούσε η J, σα να επρόκειτο για κάποια αξιέπαινη συνήθεια, όπως όταν για παράδειγμα κάποιος γίνεται αυστηρός χορτοφάγος ή πάει επιμελώς στο γυμναστήριο για να διατηρήσει την ευεξία του. Είχε, ας πούμε, την φήμη ενός ήπιου ναρκομανούς στην οικογένεια ο Steven -από τις περιγραφές της J πάντα, και αυτό μάλλον εν γνώσει και υπό την ανοχή του γέρου-Fred. Πρέπει να βρισκόταν συχνά σε κατάσταση ημι-μαστούρας, συνήθως μη επαληθεύσιμη από την γενικά φυσιολογική συμπεριφορά του. Σε κάθε περίπτωση, θα έπρεπε να ήταν δύσκολο για τη γλυκιά του σύζυγο -σκεφτόμουν. 

Από τη μεριά μου καθόμουν αμίλητος, αποστασιοποιημένος από το περιβάλλον και μιαν κουβέντα που δεν με αφορούσε, συγκεντρωμένος περισσότερο στο κουτί της μπύρας στο χέρι μου, και με σκόρπιες ματιές στον Steven, τον κύριο συνομιλητή της J. Η παρουσία του Steven σε οικογενειακές παρέες κατά κάποιο τρόπο χαροποιούσε την J. Μάλλον γιατί θα της δινόταν η ευκαιρία να μοιραστεί, αδερφικά, gratis, λίγο από το χόρτο που πάντα κουβαλούσε μαζί του. Η χαρμόσυνη βραδιά προσφερόταν για κάτι τέτοιο. Προσπαθούσα, από περιέργεια, να διακρίνω μια κατάσταση νάρκης ή έστω λήθαργου, στην ομιλία και το βλέμμα του. Ίσως εξαιτίας της δικής μου θολούρας από το αλκοόλ, ίσως επειδή για χρήστες, όπως λέγανε ότι ήταν ο Steven, μόνον ισχυρές δόσεις και συνήθως συνοδεία αλκοόλ που περιέργως απέφευγε, έχουν κάποιο ευδιάκριτο αποτέλεσμα στην συμπεριφορά τους. Αντίθετα φαινόταν χαλαρός, νηφάλιος και ευδιάθετος. Αφού περιεργάστηκα τη συμπεριφορά, που όντως φαινόταν φυσιολογική, κλείστηκα στον εαυτό μου, μέχρι σταδιακά να αποστασιοποιηθώ πλήρως από την εγγλέζικη παρέα γύρω μου. Δεν με ενδιέφεραν και πολύ αυτά που λεγόταν στον οικογενειακό κύκλο τους, δεν είχα σε αυτήν και παρόμοιες περιπτώσεις ευρέων οικογενειακών ή φιλικών κύκλων να πω κάτι παραπάνω από μερικές λέξεις, όσο και αν ξεπερνούσε τα φράγματα της εγγενούς συστολής μου με τα δεκανίκια του αλκοόλ. Ταυτόχρονα με το μάζεμα και κλείσιμο στον εαυτό μου, άρχισα να ανατρέχω το βίαιο περιστατικό της παραμονής και να ανακτώ την αυτοσυνείδηση μιας φάτσας με τη μελανιασμένη κόγχη του ματιού· και να βλέπω με μνησικακία την J απέναντι. Το αίσθημα αποξένωσης με τέτοιες σκέψεις ενισχυόταν.

Η κουβέντα ανάμεσα στην J και τον Steven στράφηκε αναγκαστικά και γύρω από τον εορτασμό χαρμόσυνων επετείων, όπως τα Χριστούγεννα, στους οποίους η J έδινε εξαιρετική σημασία, αδικαιολόγητη, όπως γράφηκε, για τη δική μου κουλτούρα και ιδιοσυγκρασία. Μέσα από τη θολούρα μου, απευθυνόμενος για πρώτη φορά εκείνο το βράδι στην J, είπα κάτι απαξιωτικό για τα εγγλέζικα Χριστούγεννα και για τον ανόητο ενθουσιασμό και άγχος του κόσμου για αυτά, μέσα από την γκάμα αφορισμών που κατά καιρούς δημιούργησα για αυτά. Ήταν μια-δυο φράσεις όχι περισσότερο από μερικές λέξεις. Η J απλά με κοίταξε με εκείνο το άγριο βλέμμα με τα γλαρωμένα μάτια, το αποβλακωμένο από πιοτό και ίσως και την κάνναβη ύφος, αλλά ο Steven προσέτρεξε, με μιαν δήθεν έξυπνη ατάκα, προς στήριξη της αδερφής του: “Leo, if I were you, I’d be careful what I say… Before you know, she’ll give you another black eye.”

Θεωρώ την ελληνική έκφραση «τα αρπάζω στο κρανίο» ως την πλέον κατάλληλη να περιγράψει την μετάσταση της ψυχικής διάθεσης μετά από το πειρακτικό σχόλιο του Steven, που έφερε μέσα από τη θολούρα του μυαλού στην επιφάνεια κάθε τι άσχημο που προηγήθηκε. Ο εκνευρισμός και η εριστικότητα, που η εσωστρέφεια, μαζί με το πιοτό, είχαν καλλιεργηθεί βαθμιαία στο ξένο, και σε κείνη τη φάση, εχθρικό όπως το έβλεπα περιβάλλον γύρω μου, όπου το πιο κοντινό πρόσωπο ήταν ο A που έπαιζε PlayStation με τα ξαδέρφια του στο πάνω πάτωμα, και αυτή η πατρική σχέση στιγμιαία πνιγμένη από φουρτούνα της οργής μέσα μου, εκείνη η ταραγμένη ψυχική κατάσταση έψαχνε άμεση διέξοδο εκτόνωσης. Άφησα το κουτί της μπύρας δίπλα μου, σηκώθηκα, χωρίς το πανωφόρι που είχε κλαπεί σε μια από τις εξόδους μας σε έναν άθλιο club του Weston πριν λίγες μέρες, με μια κίνηση χαιρετισμού στην ομήγυρη είπα: “I’m leaving! Happy New Year everyone!” και, προς την έκπληξη όλων και ιδιαίτερα της J, όπως η σιωπή της στις ευχές μου έδειχνε, κατευθύνθηκα προς την εξώπορτα.  Η J πετάχτηκε από την καρέκλα της και με  ακολούθησε με γρήγορα βήματα. Με πρόλαβε στο κατώφλι της πόρτας. Γύρισα να αντικρίσω το αγριεμένο, κοκκινισμένο από αλκοόλ και μίσος βλέμμα της. Ήταν έτοιμη να με χτυπήσει με το απλωμένο χέρι της, αλλά τα στιβαρά μπράτσα του Tony που έτρεξε από πίσω της, την άρπαξαν και τράβηξαν προς τα μέσα του σπιτιού. Βγήκα στο υγρή και ομιχλώδη και έρημη νύχτα που φωτιζόταν από τα εορταστικά λαμπάκια των σπιτιών που αναβόσβηναν γιόρταζαν, και πήρα το δρόμο για το αυτοκίνητό μου. Αν έκανε κρύο, δεν το ένιωσα. Ο Tony, αφού σιγούρεψε την J πίσω στη θέση της στην κουζίνα, στο πλευρό του αδερφού της, που φαντάστηκα θα συνέχιζε αμέριμνος το κάπνισμά σα να μην είχε συμβεί τίποτε, με πρόλαβε λίγα μέτρα πιο πέρα στον βρεγμένο και έρημο δρόμο. “Leo, please, stop this and come back. J has calmed down, now…” “Tony, you are a decent man and you know how I feel. Goodbye!” του απάντησα με μια σύντομη ματιά στο μέρος του. Τον άφησα να στέκεται με τα χέρια ελαφρά σηκωμένα σε μια χειρονομία απογοήτευσης και παραίτησης, του γύρισα την πλάτη και έφυγα.

Βυθίστηκα σε ένα κενό από σκέψεις και συναισθήματα, περιτριγυρίστηκα από μιαν «μαύρη ύλη». Με οδηγούσαν μηχανικά οι ασπρόμαυρες λωρίδες του άδειου από αυτοκίνητα αυτοκινητόδρομου που χανόταν στο σκοτάδι της νύχτας. Δεν με ένοιαζε η μικρή αλλά μη μηδενική παρουσία περιπολικού, το ρίσκο το μοναχικό αυτοκίνητο να προσελκύσει την προσοχή κάποιων άγρυπνων ματιών της τροχαίας. Και αυτοί, σκέφτηκα, όπως το σύμπαν ολόκληρα, ήταν αφοσιωμένοι στην αλλαγή του έτους, του αιώνα, της χιλιετίας. Σίγουρα, αν κάπου καιροφυλακτούσαν, θα σταματούσαν το ένα και μοναδικό αυτοκίνητο στους δρόμους, τέτοια ώρα, τέτοια νύχτα, Εγώ, ο έρμος και μοναχός οδηγός στον άδειο αυτοκινητόδρομο, αποδείκνυα στον εαυτό μου τη συνέχεια του χρόνου, τον ευτελισμό της στιγμής από τον άνθρωπο που όφειλε να το γιορτάσει, ποιος ξέρει τι και γιατί. Ένιωσα, στις λίγες ώρες του ταξιδιού, ότι κινούμουν αντίθετα στο ρεύμα της ανθρωπότητας -ξεχωριστός ανάμεσα σε άλλα εκατομμύρια που γιόρταζαν. Πόσους άλλους τους βρήκε η περίφημη και πολυδιαφημισμένη αλλαγή του χρόνου και του αιώνα σε έναν αυτοκινητόδρομο ανάμεσα στο Bristol και το Reading. Οι συνέπειες του επεισοδίου, το μέλλον με την J, δεν με απασχόλησε άλλο το υπόλοιπο της νύχτας, ούτε η επερχόμενη δουλειά από την Τρίτη στο Birmingham.

Monday, November 9, 2026

62 - Ένα Ακόμα Χριστουγεννιάτικο Επεισόδιο

Τα Χριστούγεννα ήρθαν μετά από μιαν πρώτη επίσκεψη γνωριμίας στον τόπο της καινούργιας δουλειάς. Μετά από τέτοιου μεγέθους μονόπλευρη απόφαση, και την κλήση που επιχείρησα στην συνείδηση μου, όφειλα να αφιέρωνα ψυχή τε και σώματι στο καθιερωμένο χριστουγεννιάτικο τελετουργικό που ακολουθούσε η J, και που σε άλλες περιπτώσεις απέρριπτα αφοριστικά, σχολίαζα ειρωνικά και περιφρονητικά, ακολουθούσα αγκομαχώντας ή, στην καλύτερη περίπτωση, παρακολουθούσα αδιάφορα. Δεν ήμουν ο Χριστουγεννιάτικο τύπος· τα Χριστούγεννα ποτέ δεν ήταν ευχάριστη περίοδος για εσωστρεφείς χαρακτήρες σαν και τον δικό μου και συμπεριφερόμουν συνήθως σαν ένας σύγχρονος Ebenezer Scrooge. Εκείνα τα Χριστούγεννα, όμως, στις σκιές των ενοχών, συμμετείχα στον στολισμό του δέντρου, τη διακόσμηση του φτωχικού σπιτιού με αρκετό ζήλο· έσυρα, αυτόβουλα ή με την J παρέα για ώρες τα πόδια μου σε πηχτά από τον κόσμο μαγαζιά, - παρά την ήπιας μορφή αγοραφοβία, για να αγοράσουμε δώρα για τα παιδιά· υπέβαλα τον εαυτό μου στο άγχος που προκαλούν ψώνια σε πολυσύχναστα μέρη, τυλίξαμε με την J δεκάδες πακέτα με δώρα-εκπλήξεις για τα παιδιά κάτω από το δέντρο· επέβλεψα το αδιάλειπτο άνοιγμα είκοσι-πέντε ημερών στο Advent Calendar του Α· εφοδιαστήκαμε ικανές ποσότητες αλκοόλ, φάγαμε, ήπιαμε και μεθύσαμε, σε night clubs, όπου σε ένα από αυτά μου έκλεψαν το καινούργιο τζάκετ από το M&S ενώ σε κάποιο άλλο υπέμεινα για ώρες τα μεθυσμένα χνώτα ενός ντόπιου που ανέλυε έργα και ημέρες της Greek Mafia στο Weston.

Δεν θα υπήρχε ούτε περίοδος ανεργίας και αγωνίας για εύρεση δουλειάς μπροστά μου, ούτε ορατό οικονομικό πρόβλημα. Άρχισα να αυταπατώμαι και πάλι βλέποντας τη μετακίνηση μου στο Birmingham και το εργοστάσιο του Small Heath ως μια θυσία που μερικώς έκανα για την οικογένεια, ενώ, ήξερα καλά, πως σε καμιά περίπτωση η οικογένεια δεν αποτέλεσε κίνητρο. Τέτοιες σκέψεις, όπως και η υπεράνω προκαταλήψεων και αρνητικής προδιάθεσης αφοσίωση μου στα εγγλέζικα Χριστούγεννα, γινόταν για να καθησυχάσω την συνείδησή μου, για να «παγώσω» το εσωτερικό χρέος προς ένα τριών-χρονών νήπιο που μεγάλωνε μακριά από τον πατέρα του και, σε λιγότερο βαθμό, μια φυσική υποχρέωση προς την μητέρα του. Ο A διέτρεχε εκείνα τα χρόνια της ζωής, που η παιδική χάρη, παλλόμενη και μεταλλασσόμενη καθημερινά, συνιστά μονάκριβο κομμάτι της πατρότητας, πριν παρασυρθεί από το πέρασμα του χρόνου και περάσει ανεπιστρεπτί.

Όλα, λοιπόν, ήταν έτοιμα για την παραμονή των Χριστουγέννων, ένα βράδι που το ανθρώπινο γένος στη Δύση προσπαθεί τους τελευταίους αιώνες με τεχνητά μέσα προσδώσει μαγεία στην  ατμόσφαιρα· για το βράδι όπου προσδοκίες των παιδιών, ματεριαλιστικές στην ουσία τους, για το άνοιγμα των δώρων το επόμενο πρωϊνό κορυφώνονται, με ή χωρίς πίστη στον μύθο του Άη Βασίλη. Ο τελευταίος για τον A, στον τρίτο χρόνο της ζωής του, φυσικά υπήρχε ως παραμυθένια οντότητα, και τεχνηέντως κι επιμελώς θα τον συντηρούσε η J για μερικά χρόνια ακόμα: με δώρα κρυμμένα στη ντουλάπα από τον Father Christmas, με το κέρασμα που θα του αφήναμε από το προηγούμενο βράδι ως ευχαριστώ για γενναιοδωρία και τον κόπο του, και άλλα παρόμοια. Όσο για μένα και την J το ποτό θα έρρεε άφθονο εκείνο το βράδι του μικρού πάρτι , όπως σε άλλες τέτοιες γιορτές και παραμονές αργιών, όπως λίγο-πολύ κάθε Παρασκευή και Σαββατόβραδο. Για τα παιδιά οι επιλογές της S στο CD player, με ελαφριά χορευτικά άσματα, όπως από τα Spice Girls και αλλά παρόμοια συγκροτήματα της περιόδου, δημοφιλή σε εφήβους, θα γίνονταν η μουσική επένδυση της βραδιάς που οι ενήλικες οφείλαμε να σεβαστούμε. Οι δικές μου μουσικές προτιμήσεις ήταν σχετικά «βαριές» για την περίσταση, αρχαϊκές για νέους και, πάντα για χάρη των παιδιών, αποκλείστηκαν από το μουσικό πρόγραμμα της S.

Μετά από τα λίγα γιορτινά εδέσματα που καταναλώσαμε, αποσύρθηκα στην άκρη του αποτραβηγμένου στον τοίχο καναπέ να απολαμβάνω τη μια μπύρα μετά την άλλη, κάτω από το φως του χριστουγεννιάτικου δέντρου και των κεριών. Το χλωμό και γλυκό φως που έλουζε το δωμάτιο το έβρισκα σε δυσαρμονία με τη μουσική· η γαλήνη και μια απαλή μαγεία που προσδοκά κάποιος από βραδιές όπως εκείνη, ταραζόταν από τα ανελέητα και (για μένα) κακόγουστα beats της μουσικής της S, αλλά, όπως πίστευε κι επαναλάμβανε η J, τέτοιες βραδιές υπήρχαν και είχαν σχεδιαστεί για τα παιδιά, ανήκαν αποκλειστικά στα παιδιά. Έτσι, λοιπόν, θα περνούσε το βράδι, με εμένα και την J να καταναλώνουμε αλκοόλ σε υψηλότερους από κανονικούς ρυθμούς και να βυθιζόμαστε βαθμιαία στην απονάρκωση που προκαλεί, παρακολουθώντας τα παιδιά να στροβιλίζουν με αλλοπρόσαλλες χορευτικές φιγούρες στη διαπασών μουσική. Απολάμβαναν την παραμονή των Χριστουγέννων τους, με την κυριαρχία του μοντέρνου επί του παλαιομοδίτικου, ενώ εγώ και η J διατρέχαμε την πεπατημένη της μέθης.

Σε κάποια στιγμή, με τη λογική σκέψη θολωμένη, την ψυχή φουσκωμένη από γενικά ευχάριστα αισθήματα -καθώς βρισκόμουν στη φάση της ευθυμίας όπως την λένε, σηκώθηκα, με ένα κουτί μπύρας στο χέρι, να συμμετέχω στην χαρωπή ατμόσφαιρα, να «χορέψω». Άγγιξα πειραχτικά με το δάχτυλο μου τη S που μου ανταπέδωσε το πείραγμα με μια γροθιά στο στομάχι που πόνεσε. «Εκδικήθηκα» με ένα ανάλογο μπήξιμο του δείκτη μου στην κοιλιά της. Τέτοιες χειρονομίες, υπό την επήρεια αλκοόλ, συχνά ξεφεύγουν από τις κλίμακες του μέτρου και του επιτρεπτού. Κατά τα φαινόμενα, η χειρονομία μου πόνεσε και η S έβαλε τα κλάματα. Το μητρικό και άλλα ένστικτα της J εκσφενδονίστηκαν από τα βάθη της ψυχής, επίσης χωρίς μέτρο. Άρχισε να ουρλιάζει περί των μητρικών της αρχών και για το τι η ίδια επιφυλάσσει σε κάποιον που χειρονομεί και σηκώνει χέρι στα παιδιά της, ανεξάρτητα προθέσεων ή αποτελέσματος. Στο τέλος, με μια απότομη και απρόσμενη κίνηση με γρονθοκόπησε στο δεξί μάτι. Κι  εκεί έκλεισε, σε σκοτάδια θυμού και βίας, το βράδι της παραμονής.

Τα παιδιά αποσύρθηκαν για ύπνο σιωπηλά και μάλλον ήρεμα, με την ταραχή να μην φαίνεται να έχει επηρεάσει τη λαχτάρα για το άνοιγμα των δώρων νωρίς το πρωί. Τα κεριά και τα φώτα του δέντρου έσβησαν. Η J χωρίς κουβέντα προς εμένα, παρά μόνο λίγα τρυφερά λόγια προς τα παιδιά, ίσως για να διασώσει ό,τι είχε απομείνει από Χριστούγεννα υψηλών προσδοκιών, κατέφυγε σα να μην είχε συμβεί τίποτε στην κρεβατοκάμαρα. Εγώ κοιμήθηκα με τα ρούχα στον καναπέ, στο κρύο living-room, με το κεφάλι να βουίζει από αισθήματα οργής, και στο νου ξανά, για πολλοστή φορά, να στριφογυρίζουν τα ερωτήματα: ‘Τι κάνω σε αυτήν την τρύπα της Αγγλίας; Γιατί ανέχομαι συμπεριφορά που ούτε χρειάζομαι, ούτε δικαιούμαι; Δεν δικαιούμαι καλύτερη ζωή μετά από τέτοια ανατροφή και προσπάθεια; Υπάρχει τίποτε άλλο που να με κρατάει εκεί εκτός από ένα παιδί που άλλωστε στηρίζω το μεγάλωμά του οικονομικά, ενώ είμαι ικανοποιημένος από την μικρή ζωή μου 150 μίλια μακριά;’ Ήταν βέβαια ένα ακόμα βράδι με την J που διέτρεξε τις τέσσερις φάσεις υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ: της ευθυμίας, της εριστικότητας, της θολούρας του πνεύματος, της νάρκης, πριν αποκορυφωθεί σε ξέσπασμα βίας, από δεν ξέρω τι κρυμμένα απωθημένα.

Ξύπνησα νωρίς, πιασμένος από τον άβολο ύπνο στον καναπέ και, φυσικά, σε κατάσταση hangover, από τις χαρούμενες φωνές των παιδιών που δεν περίμεναν να ανοίξουν τα δώρα από την τεράστια στοίβα κουτιών κάτω από το δέντρο. Πριν ξεκινήσει το ξετύλιγμα, η S επέστησε την προσοχή μου στο μελανιασμένο μου μάτι,. Στο σχόλιο της S, η J αντέδρασε με εκείνο το στραβό και απωθητικό χαμόγελο, που μαρτυρούσε σαρκασμό και χαιρεκακία. Η A και ο A, αγουροξυπνημένοι, με κοίταξαν με ένα λυπημένο και απορημένο βλέμμα, πριν και αυτοί παρασυρθούν από την έκσταση των εκπλήξεων που επεφύλασσε το ξετύλιγμα των δώρων. Το αίσθημα θυμού, αηδίας και παραίτησης με το οποίο ξύπνησα, ανέβηκε μια κλίμακα ψηλότερα -έγινε σχεδόν ανυπόφορο μετά από το ειρωνικό μειδίαμα της J, παρά τον καφέ που μου πρόσφερε σαν να μην είχε συμβεί τίποτε. Επέδειξα ανοχή, αφέθηκα να παρακολουθώ ως ένα από τα καθήκοντα (ως γονιός) του χριστουγεννιάτικου τελετουργικού, τις αντιδράσεις των παιδιών στο άνοιγμα των δώρων, σιωπηρός, με ένα προσποιητό χαμόγελο σαν φερετζές στο θυμό που ακόμα έβραζε πίσω του. Ήταν δύσκολο να συμμεριστώ την χαρά τους.

Επιβεβαίωσα το μαυρισμένο μάτι στον καθρέφτη. Θα έπαιρνε μέρες για το μελάνιασμα να εξαφανιστεί. Στο μεταξύ η J, αντί για συγγνώμη και παρηγοριά, προσέφερε να το καλύψει με το make-up της, σε περίπτωση που βγαίναμε έξω. Οι μέρες που οδηγούσαν στην Πρωτοχρονιά της χιλιετηρίδας πέρασαν σέρνοντας τα κουρασμένα πόδια και την βαριά ψυχή από το καθιστικό, όπου παρακολουθούσα τον A στα βιντεοπαιχνίδια του, στην κουζίνα για αλλεπάλληλους καφέδες, το πολύ-πολύ μέχρι τον κεντρικό δρόμο που βρισκόταν σε απόσταση αναπνοής. Το άσχημο συναίσθημα με το οποίο ξύπνησα το πρωί ανήμερα Χριστούγεννα δεν με εγκατέλειπε, παρά σποραδικές εκδηλώσεις φιλικής διάθεσης και προσεκτικά συγκαλυμμένες τάσεις συμφιλίωσης από την J. Έμενε καταπιεσμένο, περιμένοντας το ερχόμενο αναπόφευκτο ξέσπασμα, ενώ το μυαλό δούλευε σενάρια εξόδου και απομάκρυνσης από αυτό που υποτίθεται ήταν η οικογένεια μου, στη νέα μου πατρίδα. Η μόνη κλωστή που με κρατούσε στο Weston εκείνες τις μέρες ήταν ο A και αυτός, για την ώρα τουλάχιστον, χαιρόταν την παιδική ξεγνοιασιά με τα παιχνίδια του. Έτσι, αργόσυρτα και στωικά σκέψεις να στροβιλίζουν στο νου πέρασαν οι μέρες μέχρι το βράδι της παραμονής της μεγάλης πρωτοχρονιάς. Μια καινούργια ζωή με περίμενε με τον καινούργιο χρόνο, και ας ήταν ανάμεσα σε ένα μοναχικό διαμέρισμα μιας πολυκατοικίας του Edgbaston και μια μέτρια αλλά καλοπληρωμένη δουλειά στο απερίγραπτο Small Heath. Κάτι ήταν κάτι και αυτό: μια νότα ανανέωσης να προσδοκώ από το μέλλον. 

Thursday, October 15, 2026

61 - Προς το Τέλος Ενός Οικονομικού Κύκλου

To τεχνολογικό boom πλησίαζε στο τέλος του, επερχόταν κορεσμός και υπερπροσφορά στην αγορά στις τηλεπικοινωνίες ειδικότερα, ο ανταγωνισμός των πολλών πλέον εταιριών που καβάλησαν το άρμα των νέων τεχνολογιών πίεζε προς το κάτω τα περιθώρια κέρδους. Η εταιρία μου, αυτή η μεγάλη πολυεθνική εταιρία, που το μέγεθος, το εύρος και το πλάτος των εργασιών της, με προκαλούσε δέος και, για κάποιον ανεξήγητο λόγο, η απασχόλησή μου σε αυτήν μια μικρή έπαρση, άρχισε να λαμβάνει μέτρα της για να διατηρήσει αποδόσεις των μεγάλων κεφαλαίων που επένδυσε, να περισώσει την  κερδοφορία της· το κέρδος συνιστά το εκ των ων ουκ άνευ στη λειτουργία του καπιταλιστικού συστήματος. Τα σύννεφα πάνω από το «Κέντρο» του Reading άρχιζαν λοιπόν να μαζεύονται πυκνά και σκοτεινά. Η τεράστια παραγωγική μονάδα στα Midlands, ιδιοκτησία της εταιρίας χάριν κάποιου στρατηγικού πλάνου από δεκαετίες, λειτουργούσε πολύ κάτω από τη χωρητικότητά της και επομένως ασύμφορα πουλήθηκε για να ενοικιαστεί από την ίδια αργότερα. (Μας διεμήνυσαν ότι η ενέργεια αυτή είχε καθαρά λογιστικό χαρακτήρα.) Μετά ήρθε η απόφαση για την ανάθεση της παραγωγής νέας τεχνολογίας προϊόντων, αλλού, μακριά. Το εργοστάσιο θα έβαζε λούκι μόλις έκλεινε ο κύκλος ζωής των προϊόντων που παράγονταν εκεί. (Μας διεμήνυσαν -ίσως και να ήταν και κάποια ψευδαίσθηση που καλλιεργήθηκε από τους μάνατζερ του «Κέντρου»- ότι μπορεί η παραγωγή να μεταφερόταν αλλού, αλλά το «Κέντρο» θα παρέμεινα στη σχεδιαστική και ερευνητική πρωτοπορία της εταιρίας: είχαμε ανεκτίμητη εμπειρία και ταλαντούχους μηχανικούς στον τομέα.) Μετά από λίγο και οι τελευταίες ψευδαισθήσεις διαλύθηκαν: ο γενικός διευθυντής, και στρώματα μεσαίων μάνατζερ, ανάμεσά τους και ο Keith, και πολλοί συνάδερφοι απολύθηκαν. Σκανδαλιστήκαμε με την αποζημίωση που διεκδίκησε και πήρε τελικά ο γενικός διευθυντής. Σαστίσαμε με το αναπάντεχο της θεομηνίας και απορήσαμε για το αδίστακτο, αόρατο χέρι πίσω από τέτοιες εταιρικές αποφάσεις. Βρισκόμαστε πολύ κάτω στην πυραμίδα για να ξέρουμε ποιος κινεί τα νήματα, ποιος κατέχει την πραγματική εξουσία. Ό,τι και όποιος να ήταν, η απόφαση πάρθηκε σε λίγες ώρες μετά από λίγη αριθμητική, χωρίς έγνοια για τις επιπτώσεις σε ανθρώπινες ζωές, ενώ το όλο εγχείρημα υλοποιήθηκε κλινικά και ψυχρά. Αλλά αυτός είναι ο καπιταλισμός, κάποιος θα αντέτασσε. Την εξυγίανση και τα ηνία αυτού που απέμεινε από το «Κέντρο Τεχνολογίας», ανέλαβε ο ψηλός και μελαχρινός Γάλλος μάνατζερ, που πολλοί από τον είχαν κόψει να συμμετέχει σε μια σύντομη και ύποπτη συνάντηση με ένα επιτελείο που μας επισκέφτηκε από την μητρική. Έκτοτε οι φήμες οργίαζαν· η «ανασυγκρότηση» ήταν βέβαια.   

Εγώ επέζησα τις περικοπές, τσεκούρωμα καλύτερα, μαζί με μερικούς ακόμα στην αποδεκατισμένη και ακέφαλη πλέον πρώην ομάδα του Keith. Ο Keith εξαφανίστηκε από τα γραφεία μας αυθημερόν μαζί με μια σειρά από άλλους μεσαίους μάνατζερ που απολύθηκαν. Ήταν το τελευταίο φθινόπωρο του 1999, της χιλιετίας σύμφωνα με τη λαϊκή σύμβαση των στρογγυλών αριθμών, με ανάμικτα συναισθήματα που μόλις είχα επιβιώσει έναν ακόμα γύρω απολύσεων στην εταιρική καριέρα μου. Παρά τις φιλοφρονήσεις όμως και προσπάθειες καθησυχασμού από τον Γάλλο διευθυντή μας, και κάτι φανταχτερές παρουσιάσεις σχετικά με το αναθεωρημένο σχήμα και το «όραμα» και την φρέσκια «στρατηγική» του Κέντρου, πέρα από τους ιθύνοντες του πυρήνα της διεύθυνσης, λίγοι απλοί στρατιώτες πήραν στα σοβαρά. Αποφάσισα να φύγω.

O Eric D ήταν ένας contractor, που μαζί με τον γέροντα ομότιμό του, με έμπασαν στα χρηματιστηριακά. Και οι δύο είχαν προσληφθεί από το «Κέντρο» για κάποιες επείγουσες ανάγκες, πριν ακόμα γεννηθούν υποψίες για το μέλλον του. Ο Eric, ισόβιος και αυτός ανάδοχος έργων μικρής διάρκειας, διαφήμιζε σε μένα στα εισοδηματικά πλεονεκτήματα μιας τέτοιας εργασιακής σχέσης, παρά την προσωρινότητά, την αστάθεια, την αβεβαιότητα, την ανασφάλεια και τα άλλα ψυχολογικά, που τους «μόνιμους» σαν και μένα υποτίθεται ότι δεν μας απασχολούσαν. Η τεράστια, τελευταίας τεχνολογικής λέξης ΒMW, με την οποία πηγαινοερχόταν από το Northfield του Birmingham σχεδόν καθημερινά, ήταν μια ακόμα αδιάψευστη μαρτυρία των πλεονεκτημάτων του να είναι κάποιος ανάδοχος – μας είχε πει παρεμπιπτόντως. Ήταν ένας αξιαγάπητος, μικρόσωμος, νέγρος Τζαμαϊκανός, ο Eric, μ’ ένα εύκολο μεταδοτικό γέλιο, που ζούσε στο Birmingham με την οικογένεια του. Δουλεύοντας πίσω από τον εργαστηριακό πάγκο του, δεν έχανε στιγμή από τις ατέρμονες ραδιοφωνικές μεταδόσεις του αγαπημένου τους σπορ, του κρίκετ, όταν έπαιζαν οι West Indies.

Με αφορμή τις γειτονιές και στέκια του Birmingham με τα οποία ήμουν οικείος από τον καιρό εκεί, αλλά κυρίως τεχνικά θέματα που για κάποιο λόγο είδε σε μένα έναν γκουρού γνώσης και εμπειρίας για τα οποία θα μπορούσε να αποταθεί και να αντλήσεις ιδέες και γνώσεις – to pick my brains, που λένε.  Όταν το συμβόλαιο του με το «Κέντρο» έληξε κατέληξε σε μια τεχνολογική start-up, που κατά πρωτοφανή τρόπο το κέντρο ανάπτυξης της στήθηκε στο Birmingham, δηλαδή σε μια πόλη που το όνομά της είχε ταυτιστεί με την παρακμή της μανουφακτούρας στην Αγγλία, εξακολουθούσε να με τηλεφωνεί για τεχνικές συμβουλές, αλλά και για να με δελεάσει να εργαστώ στην start-up όπου είχε αναλάβει το ρόλο κάποιου μάνατζερ. Τα λεφτά ήταν πολλά, πολύ καλά, ασύγκριτα με αυτά που μας έδινε η πολυεθνική. Δεν μου έκρυψε ότι η στρατολόγηση μου θα του απέφερε κάποιο μπόνους, αλλά δεν είδα τίποτε το μεμπτό εκεί.

Στην αρχή το όλο εγχείρημα, ο τρόπος και τόπος που στήθηκε η νέα εταιρία ex nihilis, οι απίστευτοι μισθοί που πρόσφερε, η απίστευτη ροή κεφαλαίων από κάποια επενδυτική εταιρία με έδρα το Hong Kong, όλα αυτά μου δημιούργησαν υποψίες και δισταγμό. Τελικά, μέσα από το βαρύ κλίμα των δυσάρεστων εξελίξεων στο Κέντρο του Reading, χωρίς ευκρινές αντικείμενο δουλειάς, χωρίς προοπτική για την ειδικότητα μου από ό,τι φαινόταν, χωρίς συναδέρφους να στηριχτώ, πήρα την απόφαση να επιστρέψω στο Birmingham. Τα λεφτά ήταν καλά -χωρίς αμφιβολία. Το εισόδημα και η περιουσία, που είχαν ήδη γίνει σημαντικό μετρήσιμο συστατικό της επαγγελματικής αξίας και γενικότερα της ύπαρξης, όχι μόνον θα διατηρούνταν αλλά και θα αυξάνονταν δραματικά. Η J και ο A θα έμεναν εκτός του μεγαλύτερου σχήματος των πραγμάτων και σχεδίων μου: απλώς θα ενημερωνόταν με την τετελεσμένη απόφαση μου. Με την αλλαγή δουλειάς, με την καινούργια να αρχίζει ουσιαστικά με τον καινούργιο χρόνο και «χιλιετία» θα μου δινόταν η ευκαιρία να περνούσε Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά, δυο γιορταστικές βδομάδες με την J και τα παιδιά στο Weston. Το επιζητούσε από καιρό η J κάτι τέτοιο και, σκέφτηκα, θα την ικανοποιούσε και χαροποιούσε και θα γινόταν «μεγάλη η χάρη μου».

Πριν τα Χριστούγεννα χρειάστηκε να πεταχτώ στο Birmingham να γνωρίσω το αφεντικό, μετά από μιαν απρόσωπη τηλεφωνική συνέντευξη που είχαμε ενώ ήμουν στο Reading, και μαζί του το καινούργιο μου περιβάλλον. Ο Hugh B, πίσω από ένα αφράτο, ροδοκόκκινο, στρογγυλό πρόσωπο και διανοουμενίστικα γυαλιά ήταν κατηγορηματικός στα λόγια του: για τις προοπτικές της εταιρίας, για τις φιλοδοξίες του να ξεφτιλίσει τον ανταγωνισμό από τα μεγαθήρια, να την φέρει στην κορυφή, για τα πλούτη από τις περιζήτητες μετοχές όταν αυτή θα γινόταν ανώνυμη εταιρία για τον ίδιο και τους εργαζόμενους στους οποίους θα έδινε ένα κομμάτι. Ήταν σίγουρος για τον εαυτό του, έπλεε σε πελάγη αυτοπεποίθησης, που όμως φάνηκε ότι δεν στηριζόταν σε κάποια εις βάθος  τεκμηριωμένη ανάλυση της πραγματικότητας και σε κάποιον επιμελή σχεδιασμό, ενώ η τεχνική κατάρτιση του ίδια ήταν γενική και περιορισμένη. Με μια λέξη θα τον χαρακτήριζα αιθεροβάμονα.

Ένα μεγάλο μέρος της αυτοπεποίθησης του, διαπίστωσα αργότερα, οφειλόταν σε μιαν γερή οικονομική βάση που μια πλούσια σύζυγος και κάτι κληρονομικά ή και τα δύο του είχαν εξασφαλίσει, καθώς και το ότι το μέγιστο μέρος του επιχειρηματικού ρίσκου θα το επωμίζονταν οι επενδυτές από το Hong Kong, τους οποίους είχε καταφέρει να πείσει για τις υψηλές πιθανότητες επιτυχίας του εγχειρήματος, για το business case. Ήταν νεότερος από μένα, τον Eric, έναν βετεράνο μηχανικό της αμυντικής βιομηχανίας που έβγαλε από την σύνταξη και έπεισε να δουλέψει για αυτόν. Και αυτή η φαινομενικά μεγαλύτερη επιτυχία σε καριέρα και ζωή, από μεγαλύτερους σε ηλικία στη δούλεψη του, πρόσδιδε αέρα στη διοικητική του αυθεντία. Η δυσλεξία που πρόδιδαν τα e-mail του δεν στεκόταν εμπόδιο σε διαπραγματεύσεις και έναν διευθυντικό ρόλο σχεδόν απόλυτης εξουσίας στο ανθρώπινο περιβάλλον της εταιρίας. Οι δυο συνεταίροι του ήταν ανθρωπάκια και τοποθετημένοι σε διευθυντικά περιφερειακούς ρόλους· ο Hugh κινούσε τα νήματα και αλίμονο στους εργαζόμενους, που είχε προσλάβει, αν δεν ακολουθούσαν τις συχνά αντιφατικές ντιρεκτίβες που ανακοίνωνε στην πορεία ανάπτυξης και παραγωγής του πρώτου προϊόντος.

Οι αρχικές εντυπώσεις από τον Hugh ζύγισαν αρνητικά και σε βάρος της απόφασης η οποία όμως είχε ήδη ληφθεί. Το Birmingham, από μιαν περίεργη κι εν πολλοίς ανεξήγητη νοσταλγία που το παρελθόν και οι αναμνήσεις, καλές ή κακές, δημιουργούν μέσα μας, ασκούσε μια έλξη και πρόσφερε την αμυδρή πιθανότητα να ξεκινούσα ένα ακόμα μικρό κομμάτι της ζωής μου εκεί. Όσο και αν το παρελθόν και τα νιάτα δεν αναβιώνονται. Η έδρα της καινούργιας δουλειάς βρισκόταν στο Small Heath, μια φτωχική συνοικία πέρα από το κέντρο της πόλης, με τον πυρήνα του πληθυσμού της να αποτελείται από μουσουλμάνους μετανάστες· μια συνοικία για την οποία η πρώτη μου περίοδο στο Birmingham είχε σχηματίσει αρνητικές υποδηλώσεις, ίσως κι από τις γνώριμες σε όλους μας πολιτιστικές και ρατσιστικές προκαταλήψεις. Στο parking του βιομηχανικού κτήριο που το ισόγειό του μας στέγαζε, ανάμεσα σε αποθήκες και επιχειρήσεις ταπεινότερων δραστηριοτήτων, τα μόνα στοιχεία που μαρτυρούσαν μια φιλόδοξη start-up με στιβαρές επενδυτικές πλάτες, που σκόπευε στη σχεδίαση μοντέρνας τεχνολογίας προϊόντων που θα σχεδιάζονταν κάτω από την στέγη του, ήταν παραταγμένα τα πολυτελή σπορ αυτοκίνητα του Hugh και των δύο συνεταίρων του, διαφορετικά για κάθε εποχή του χρόνου. Στο εσωτερικό επικρατούσε χάος. Χάος μέχρι τις σχεδόν νυχτερινές ώρες ενός ωραρίου που η τήρηση πέρα των νόμιμων ορίων εργασίας ήταν σιωπηρή απαίτηση του αφεντικού. Γιατί άλλωστε μας χρυσοπλήρωνε; Χάος από την πρόχειρη εργονομία ενός χώρου με στοιχειώδη επίπλωση, από το πήγαινε-έλα εργαζομένων με διαφορετικούς ρόλους σε έναν ασφυκτικά μικρό χώρο, την ευδιάκριτη προστακτική φωνή του Hugh να αντηχεί περιοδικά, την συνεχή αναδιάταξη του χώρου μιας επιχείρησης εν τη γενέσει της, τις καθημερινές deliveries επίπλων και οργάνων. Η ευταξία, η οργάνωση, η ωριμότητα, η εργασιακή νηφαλιότητα του προηγούμενου περιβάλλοντος, προϋπόθεση παραγωγικότητας, πέρα από την εντατικοποίηση της εργασίας, θα μου έλειπε. Στο άλλο σκέλος της ζυγαριάς, το χρήμα, ο παχυλός μισθός, βάραινε περισσότερο από τον Hugh, το Small Heath, το χάος –από το περιβάλλον και τους ανθρώπους. Συμβαίνει συχνά στη ζωή μας – η έκσταση του χρήματος να μας συνεπαίρνει. Η J και τα παιδιά δεν μπήκαν στη ζυγαριά για τρίτη φορά, ελάχιστα ψήγματα έκανε η σκέψη για την υποτίθεται οικογένειά. Αυτό θα γινόταν η αφορμή για να επέρθει μια κρίση από τα χρόνια προβλήματα που σκούπιζα κάτω από το χαλί.

60 - Μια Αψυχολόγητη Απιστία

Μετά από μια βδομάδα, δέκα μέρες ίσως, σε ανύποπτο χρόνο, και ενώ κόντευα να ξεχάσω τους ντροπιαστικούς χαριεντισμούς με την Penny στο πάρτι της «πεθεράς», ντροπιαστικούς ακόμα και για τα ήθη και τις συμπεριφορές της μικρομεσαίας Αγγλίας, παρακινημένος από τη θολούρα των αναμνήσεων από εκείνο το απόγευμα και ένα ισχυρό libido, βρήκα το τηλέφωνο του σπιτιού της Penny στην ατζέντα της J και τηλεφώνησα σπίτι της. Διάρκεσε δευτερόλεπτα: ήταν η ίδια δύσκολο να μιλήσει -για ευνόητους λόγους. Με πήρε το άλλο πρωί, με τον Dereck προφανώς στην δουλειά, με μια φίλη από δίπλα. Υπήρξε αμηχανία και μυστικότητα και ψίθυροι εκατέρωθεν. Υπήρχαν συνάδερφοι γύρω μου. Την πήρα το ίδιο βράδι, σε μια ώρα που θα ήταν μόνη στο σπίτι -όπως συνέβαινε σχεδόν κάθε βράδι τέτοιες ώρες όπως μου είχε πει. Η συνομιλία ήταν και πάλι ψυχρή, το τηλέφωνο τοποθετούσε πρόσθετα εμπόδια στην ήδη προβληματική επικοινωνία μου με ανθρώπους, αλλά κανονίσαμε ραντεβού για το επόμενο Σάββατο, στο περιθώριο, όπως είπα, ενός δήθεν επαγγελματικού ταξιδιού στο Birmingham. Πίστευα ότι είχαμε και οι δύο πλήρη επίγνωση  ως προς το που ένα τέτοιο ραντεβού στόχευε και που θα οδηγούσε. Ένα ακόμα ψέμα στην J για την απουσία μου από την οικογενειακή φωλιά του Weston έγινε εύκολα πιστευτό.

 Έφυγα από νωρίς του Σαββάτου έχοντας κλείσει ένα δωμάτιο (για ένα άτομο) σε ένα B&B του Longbridge. Κλείσαμε ραντεβού για νωρίς το βράδι σε ένα μεγάλο pub South Bristol Road που οδηγεί στο κέντρο, μακριά από την γειτονιά της. Ήρθε στην ώρα της με ίδιες προσδοκίες με τις δικές μου για τα επακόλουθα, σε ένα παρόμοιο εφαρμοστό μίνι φόρεμα μέσα από το οποίο διαγραφόταν παραπάνω από ικανοποιητικές για κάθε αντρικό μάτι καμπύλες στο petite κορμί της. Επισκεπτόταν τακτικά το γυμναστήριο για να διατηρήσει το σώμα της -μου απάντησε στο κλισέ κομπλιμέντο που μου ήρθε στο μυαλό εύκολα, καθώς όταν εμφανίστηκε βρισκόμουν ήδη στην δεύτερη και Τρίτη μπύρα. Στις ανησυχίες που εξέφρασα αποκρίθηκε ότι δεν θα υπήρχαν αδιάκριτα βλέμματα, ούτε γνωστοί που θα διεμήνυαν στον Dereck τις μπερμπαντιές της συζύγου του. Με καθησύχασε. Και αν υπήρχαν για τέτοιου είδους κουτσομπολιά και κακές γλώσσες και εχθρικά βλέμματα από τρίτους δεν της καιγόταν καρφί: “Ι don’t give a fuck”, έλεγε και ξανάλεγε με πείσμα, αν και φαινόταν κατά βάθος ότι φοβόταν τις αντιδράσεις του: η ζωή της με τον Dereck έπλεε σε ένα πέλαγος αδιαφορίας, μέχρι μένους, ανάμεσα σε συχνούς συζυγικούς καυγάδες. Είχε να κάνει σεξ με τον άντρα της πολλούς μήνες. Δύσκολο να το αντέξει κάποια στην ηλικία της και επιζήμιο για τη θηλυκότητα και σεξουαλικότητα, σκέφτηκα. Αν δεν ήταν τα παιδιά θα τον είχε παρατήσει από καιρό. Το παρακατιανό σόι των D’s «της την έδινε» για την χυδαιότητα και τρόπους του· η ίδια προερχόταν από «καλύτερη» και εξευγενισμένη οικογένεια, και δεν κατάλαβε πως μπήκε σε αυτό το λούκι και βρέθηκε ανάμεσα σε αγροίκους. Η J «πρέπει να έχει μια δόση τρέλας». “She is mad!”, είπε, υπονοώντας μιαν απορία και για την δική μου θέση ανάμεσά τους. Κατάλαβα: η Penny και η οικογένεια της ανήκαν σε μια διαφορετική τάξη από αυτήν των D’s και μόνον ένας ευκαιριακός και πρόσκαιρος έρωτας την έριξε στην αγκαλιά του Dereck και στο δίχτυ της οικογενειακής μαφίας, όπως με πίκρα και μένος ανέβαζε και κατέβαζε την οικογένεια που είχαμε και οι δυο προσεταιριστεί.

Την άκουγα παθητικά και σε πολλά θα από αυτά που έλεγε θα συμφωνούσα, αλλά διάθεση για πολύ κουτσομπολίστική κουβέντα είχα. Το μυαλό μου ταξίδευε στο τι θα ακολουθούσε, που ήταν πλέον σχεδόν βέβαιο. Ο σκοπός της επίσκεψής ήταν διαφορετικός και συγκεκριμένος, κάτι που ξέραμε πολύ καλά και οι δύο.  Όπως και στο pub του Weston την άγγιξα ανάμεσα στα γυμνά πόδια, περισσότερα  απερίσκεπτα αυτή τη φορά με την ελευθερία που μου έδινε το ανώνυμο περιβάλλον, και τη φίλησα σαν στη ρουτίνα μιας παγκόσμια αποδεκτής ερωτικής διαδικασίας. Ανταποκρίθηκε, με κλειστά μάτια και το πάθος μιας γυναίκας που ο έρωτας έχει λείψει απελπιστικά και δεν μπορεί να περιμένει για τα καθέκαστα.

Φύγαμε με ταξί για το B&B, χωρίς πολλές περαιτέρω κουβέντες. To B&B ήταν κλειδωμένο, σκοτεινό, πέρα από το θαμπό φως του προθάλαμου, και ήσυχο. Ήμουν, προφανώς, ο μοναδικός πελάτης εκείνο το βράδι. Πριν τα σκαλιά για το δωμάτιο συναντήσαμε τη θολή σκιά του ξενοδόχου. “Hello…” είπε με ένα δυσδιάκριτο μάλλον ουδέτερο χαμόγελο: θα υπήρχε κάποιος μάρτυρας στο ξενοδοχείο, αλλά τι μας ένοιαζε. Δεν περίμενε να έφερνα γυναίκα, καθώς είχα τσεκάρει σόλο νωρίτερα. Προς ανακούφισή μου αποσύρθηκε διακριτικά στο σκοτάδι σα να μην συνέβαινε τίποτε. Μετά από αρκετά ποτά στο pub, μετά από τόσο λόγια και υπονοούμενα και το γεγονός ότι χωρίς δισταγμό με ακολούθησε στο Β&Β δεν χρειάστηκαν εισαγωγές. Πηγαίναμε εκεί για κάτι συγκεκριμένο, εκείνη από όσο κατάλαβα διψασμένη για αυτό και μνησικακία για τον άντρα της, ενώ εγώ δεν ανάλυσα και πολύ τα πως και γιατί. (Από ένα αίσθημα εκδικητικότητας χωρίς πραγματική βάση; Από έναν γενικά ενστικτώδες πόθο για γυναίκες;) Το ξέραμε. Βγάλαμε τα ρούχα της και έπεσα επάνω της χωρίς κανένα από τα προοίμια που συνηθίζουν οι καλοί και γνήσιοι εραστές. Το πρόσωπό της μόρφαζε άσχημα από κοντά. Αναστέναζε δυνατά όσο ήμουν μέσα της, αλλά το όλο συμβάν κράτησε δευτερόλεπτα. Σίγουρα θα μας άκουσε ο ξενοδόχος σε κείνο το μέρος που είμαστε οι μόνοι φιλοξενούμενοι. Δεν ξέρω τι ένιωσε· η κούραση και νύστα μ’ έκαναν αδιάφορο. Πλύθηκε στο μπάνιο που ήταν έξω από το δωμάτιο κι έφυγε χωρίς πολλά. Μπορεί και να είχε πείρα από αυτά τα ‘one night stands.’  Το δικό μου ήταν το πρώτο στην ζωή μου.

Μετά από μέρες το βίντεο από το πάρτι γενεθλίων της Eunice κυκλοφόρησε ανάμεσα στα διάφορα μέλη της οικογένειας. Κάτι τις πρόσεξαν η Eunice και οι αδερφές της J: πρόσεξαν δυο ανθρώπους καθισμένους στο bar, τον υποφαινόμενο και την Penny να ερωτοτροπούν. Διαβίβασαν τις παρατηρήσεις τους στη J, φυσικά, που περιέργως αντέδρασε ήπια και με χιούμορ. Που να φανταστεί τη συνέχεια που υπήρξε στο Birmingham! To χειρότερο σχόλιο της: «Αν ακούσει ή δει τίποτε από αυτά ο Dereck, θα τη σκοτώσει, τη σκύλα! » Ως απάντηση, προσποιήθηκα ότι δεν θυμόμουν κάποιο φλερτ με την Penny· θα μου αδιανόητο και εξωφρενικό παρουσία μάλιστα του άγριου αδερφού της και συζύγου της Penny στον ίδιο χώρο. Το επεισόδιο ανασκαλεύτηκε άλλη μια φορά από την Eunice και τελικά ξεχάστηκε. Θα περάσουν χρόνια πριν μάθω ότι ο Dereck και η Penny έκαναν το αυτονόητο και διέλυσαν τον γάμο τους.

Από το Fred και τους γιούς του, τις οικογένειες και τα εγγόνια τους, στις συνάξεις που βρέθηκα ανάμεσά του, τις συζητήσεις με τον Fred μετά τα πολλά Irish whiskey, όπως και λίγο νωρίτερα στη ζωή μου από τις μέρες μου στο εργοστάσιο του Rochester, έμαθα κάτι για τη μεταμόρφωση μιας αποδεκατισμένης και κατακερματισμένης, βρετανικής εργατικής τάξης. Μια μικρή μερίδα της, που από τον πυθμένα της κοινωνίας, σκαρφάλωσε τα λιγοστά πρώτα σκαλοπάτια στην κοινωνική πυραμίδα, κατάπιε πολλές ταπεινώσεις στην πορεία, χάριν στην ανασφάλεια για το αύριο και την ανάγκη να αυτό-συντηρηθεί, έγινε πειθήνιο εργαλείο του συστήματος, με σχετικά πενιχρά υλικά ανταλλάγματα. Μια μεγάλη μερίδα κατέληξε να απαρτίζει αυτό που λέμε underclass, βυθίστηκε σε μια μόνιμη κατάσταση καθημερινή μιζέριας, βρήκε εκτόνωση στο αλκοόλ και τα ναρκωτικά, εναλλάξ με ρατσισμό και βία και παρανομίες κάθε λογής. To σύστημα είχε κερδίσει και επεβίωνε παρά τις κραυγαλέες ανισότητες. Η τάξη αυτή δεν είχε συνείδηση, ούτε προορισμό, ήταν αλλοτριωμένη, χαμένη στον κόσμο της να τα βάζει με φανταστικούς εχθρούς ντόπιους και ξένους. 

Tuesday, October 13, 2026

59 - To Πάρτι των D's

Τον Μάιο του 1999, με εστία το Weston, στους γενικά ήσυχους διαύλους επικοινωνίας της ευρύτερης φαμίλιας των D επικράτησε μια ασυνήθιστη κινητικότητα -με τους τρεις γιους που ακόμα ζούσαν στο νότιο Birmingham, συγγενείς και στενούς οικογενειακούς φίλους. H Eunice, έμαθα, συμπλήρωνε 60 χρόνια, σταθμό μιας ακόμα δεκαετίας ζωής. Οι Βρετανοί και πολλοί λαοί της Δύσης -κι όχι μόνον- δίνουν μεγάλη βαρύτητα σε τέτοιου είδους στρογγυλά νούμερα και επετείους. Oι τρεις αδερφές, υπό την επίβλεψη της Sharon και την διακριτική επίβλεψη του Fred, ετοιμάζονταν πυρετωδώς για την σημαδιακή ημέρα. Οι αδερφοί από το Birmingham με τις οικογένειες τους και οικογενειακούς φίλους εκεί, οργάνωναν μια μεγαλειώδη κάθοδο στο Weston την μέρα των γενεθλίων. Αυτό που κατάλαβα, από όσα έπιανε το αυτί, ήταν ότι η Eunice επ’ ουδενί λόγω δεν έπρεπε να υποψιαστεί τίποτε μέσα από πυρετώδη τηλεφωνήματα και τρεχάματα. Ένα κατάλληλο πρόχειρο ψέμα ήταν έτοιμο και πιστευτό: την Κυριακή του πάρτι των γενεθλίων στο παραθαλάσσιο pub τoυ Weston, όπου καμιά φορά το γεροντικό ζευγάρι πήγαινε για το κυριακάτικο του roast, θα έφερναν την Eunice με πρόσχημα ακριβώς αυτό: ένα απλό και συνηθισμένο κυριακάτικο roast, στην παρέα της Sharon και του Tony· τίποτε θεαματικό, δηλαδή: μια σεμνή τελετή γιορτασμού γενεθλίων θα ήταν, όπως κάθε χρονιά. 

Ενόψει ενός μεγαλοπρεπούς απ’ ό,τι φαινόταν πάρτι, οι τρείς αδερφοί της J σταμάτησαν από σπίτι της, ώστε η Eunice μην υποψιαστεί τίποτε  και να διατηρηθεί στο ακέραιο το μέγεθος της έκπληξης που είχε επιμελώς κρυφά προετοιμαστεί. Οι τρεις αδερφοί κατέφτασαν με ελάχιστη προειδοποίηση, λίγο πριν το μεσημέρι, και με βρήκαν απροετοίμαστο: μόλις είχα προλάβει να ανοίξω ένα κουτάκι μπύρα και ως νηφάλιος δεν κατάφερα έγκαιρα να καταπολεμήσω τα νεύρα που τέτοιες συναντήσεις τεντώνουν. Όσο καλά και κατάφερα και τα πήγα με τον Fred, και ως ένα βαθμό βαθμό με τις γυναίκες της φαμίλιας, τους υπόλοιπους, τους καθαρόαιμους Εγγλέζους και Brummies των D, τους αντιμετώπιζα με καχυποψία, ως απόμακρους ανθρώπους που πίστευα ότι με θεωρούσαν κάποιο παρείσακτο ξένο σώμα, ενώ στην ουσία η παρουσία μου στην περιφέρεια της οικογένειας μάλλον δεν τους απασχολούσε: λίγοι στην φαμίλια των D’s ασχολούνταν με αυτήν την σχέση. Η εικόνα, όμως, του Mickey που με αγνόησε περιφρονητικά από καθώς φαινόταν ρατσιστικά κίνητρα, προσβλητικά για τον κόσμο και την κουλτούρα μου, το χέρι που του πρόσφερα και δεν το δέχτηκε, στο αποχαιρετιστήριο πάρτι του Fred και της Eunice στο Coppice ήταν ακόμα ζωντανή στο μυαλό μου.

Και πρώτος μπούκαρε στο σπίτι ο Mickey. Δεν σηκώθηκα από την άκρη του καναπέ πίσω από την πόρτα του καθιστικού δωματίου, όπου καθόμουν με ένα γεμάτο κουτάκι μπύρας. Κατευθύνθηκε κάπως ορμητικά προς τη μεριά μου και άπλωσε το χέρι του με ένα χαμόγελο: ‘Hey, Leo!’ Του έδωσα το δικό μου χλιαρά, σοβαρός και αφηρημένος, με το αμερικάνικο ‘How are you doing?’ που ερχόταν πρόχειρο και αυθόρμητο σε τέτοιες περιπτώσεις. Θυμόταν άραγε εκείνο το ασήμαντο επεισόδιο του Coppice και επιθυμούσε να κατευνάσει κάτι που τον απασχολούσε, να επιφέρει έναν συμβιβασμό; Είδε ότι το σόι του, με τον πατέρα του πρώτο και καλύτερο, είχε πλέον αποδεχτεί και αγκαλιάσει στους κόλπους του και μένα και τον Α, τον μικτής ράτσας καρπό με την αδερφή του; Δεν θα ξαναμιλούσαμε, ούτε θα διασταυρώνονταν οι ματιές μας έκτοτε. Ρατσιστικά ένστικτα, όμως,  ενώ καταπιέζονται προσωρινά και για τα μάτια του κόσμου, σπάνια εγκαταλείπουν κάποιον βαθιά διαποτισμένο από προκαταλήψεις. Ο μοναχογιός του Mickey και της Glad, της γυναίκας-σκιάχτρο και λείψανο, ακολούθησε σε γενικές γραμμές μια προβλέψιμη πορεία: κατατάγηκε στο βρετανικό στρατό, εντάχθηκε σε ακροδεξιές, εθνικιστικές και ρατσιστικές οργανώσεις, διαφήμισε με ζήλο την «ιδεολογία» του στο Facebook, τελικά «ντρόπιασε» το επίθετο της οικογένειας με πράξεις ασέλγειας με ανήλικη. Ο πατριάρχης δεν έζησε να δει την κατάληξη ενός από τα εγγόνια του,  ευτυχώς μοναδική στη μεγάλη οικογένεια.

Όλα ήταν έτοιμα και το πάρτι γενεθλίων της Eunice ξεκίνησε όπως είχε προσχεδιαστεί στην τελευταία λεπτομέρεια. Ο κόσμος, από το Birmingham, το Weston, παιδιά και εγγόνια, ο μεγαλύτερος της αδερφός στο αναπηρικό καροτσάκι, εγώ με τον Α από το χέρι, μαζευτήκαμε στην καπαρωμένη για την επέτειο αίθουσα εκδηλώσεων ενός παραθαλάσσιου pub στις παρυφές της πόλης. Υπήρχε ένας μπουφές με σάντουιτς και σνακ, τραπέζια διάσπαρτα για τους καλεσμένους, μπαλόνια και κονκάρδες με ευχές στους τοίχους, ένα πανό απέναντι από την είσοδο με εορταστικές φιγούρες και τη φράση “Happy 60th Birthday, Eunice!” Σταθήκαμε να περιμένουμε όλοι όρθιοι πίσω από την κλειστή πόρτα της αίθουσας για τον ερχομό της εορτάζουσας. Σε λίγο, συνοδεία του Fred, της Sharon και του Tony, μάλλον ανυποψίαστη, όχι τόσο για κάποιο γενικό πάρτι, όσο για το πλήθος των καλεσμένων που είχαν συρρεύσει από διάφορες μεριές της Αγγλίας. Το μέγεθος της έκπληξης δεν θα μπορούσε να το κριθεί εύκολα κανείς από τις αντιδράσεις της: έβαλε τις δυο παλάμες στο στόμα της για να μην αναφωνήσει, μια χειρονομία που κράτησε δευτερόλεπτα αλλά θα ικανοποίησε τους ιθύνοντες νόες και οργανωτές. Όταν τις ανασήκωσε εμφανίστηκε στο πρόσωπό της ένα συγκρατημένο χαμόγελο χαράς και έκπληξης. Υπέθεσα ότι είχε κάποιες υποψίες. Τραγουδήσαμε, βέβαια, το “Happy Birthday to you…” με μουσική υπόκρουση από τα ηχεία του χώρου, υψώσαμε στην υγειά της τα ποτήρια μας με κάτι fizzy που ίσως ήταν σαμπάνια, μερικοί έβγαλαν τα λογύδρια, ειπώθηκαν αστεία, φωτογραφήθηκε με τα παιδιά και εγγόνια της γύρω από τη γενέθλια τούρτα. Και μετά όλοι, όπως γίνεται πάντα σε τέτοιες εκδηλώσεις, μετά από μερικά σάντουιτς από τον μπουφέ, το ρίξαμε στο ποτό. 

Η J, με ένα ποτήρι πάντα στο γερμένο χέρι, είχε απορροφηθεί από τις πολυεπίπεδες εκείνο το απόγευμα οικογενειακές συναναστροφές. Τουλάχιστον, είπα στον εαυτό μου, δεν ήταν το πεδίο ούτε ο χρόνος κατάλληλοι για φλερτ και την ομαλή κατάληξη της Κυριακής την είχα προεξοφλήσει. O A έβρισκε την χαρά θεού της ηλικίας του ανάμεσα στα πολλά ξαδέρφια του στη μικρή disco που είχε στηθεί σε μια γωνιά του χώρου. Πολύ κοινωνικός από νήπιο ο A και πάντα τον έβρισκα ανάμεσα σε άλλα παιδιά με τα αφράτα μάγουλα του αναψοκοκκινισμένο, λαχανιασμένο από την έκσταση των παιχνιδιών που λαχταρούσε. Εγώ έστεκα μόνος ανάμεσα σε ένα πλήθος με το οποίο δεν είχα πολλά κοινά να συναναστραφώ και κουβεντιάσω. Αλλά και να είχα κάτι να πω και να ανοίξω κουβέντα με τον πρώτο τυχόντα δίπλα μου έπρεπε να ξεπεράσω κατ’ αρχήν τα ανυπέρβλητα εμπόδιο του εσωστρεφούς χαρακτήρα μου. Ένιωσα στην αρχή όπως συνήθως σε καθαρόαιμες βρετανικές εκδηλώσεις ξένος και παρείσακτος. Άρχισα να πίνω, από αμηχανία στην αρχή, επειδή δεν έβρισκα κάποιο στήριγμα να μιλήσω. Το μάτι μου πήρε την Penny, τη μικροκαμωμένη γυναίκα του Dereck, του, όπως τον είχα κρίνει, του πλέον καλοπροαίρετου και ευγενικού αδερφού της J, παρά τις ιστορίες που η ίδια είχε πλέξει γύρω από τον «τρομακτικό» χαρακτήρα του, που όμως, πάντα κατά την J, στεκόταν στην πλευρά του δίκιου. Η J είχε, βέβαια, σε πολλά θέματα από μιαν αόριστη αλληλεγγύη εξιδανικεύσει τα πρόσωπα της οικογένειάς της, ενώ από εμφανή προκατάληψη απορρίψει μορφές, όπως αυτές της Penny: ήταν μια bitch που μπορεί να απατούσε τον Dereck και έτρεφε μίσος προς το σόι της, αλλά ο τελευταίος είχε τον τρόπο και κυρίως την πυγμή να την βάζει στη θέση της.

 Ήταν εκείνο το απόγευμα και εκείνη μοναχική, καθισμένη μπροστά στο πάγκο του μπαρ, κοιτάζοντας προς το μέρος που χόρευαν και έπαιζαν τα παιδιά. Φορούσε ένα κολλητό στο κορμί της μπεζ μίνι φόρεμα. Μπορεί να είχε μέτρια φυσιογνωμία, αλλά τα βαμμένα ξανθά μαλλιά, κομμένα κοντά α λα γκαρσόν της πήγαιναν και πρόσδιδαν στην εμφάνισή της μια σοφιστικότητα και σχετική λεπτότητα στην προφορά και τους τρόπους, που γενικά έλειπε από τους D, ενώ η λεπτή μέση και πλάτη της, όπως παρατήρησα όταν παράγγειλα ένα ποτό, σχημάτιζαν ένα ελκυστικό και για τα μάτια μου διεγερτικό ensellure. Κάθισα δίπλα της. Μου χαμογέλασε, παρόλο που δεν είχαμε ως τότε συστηθεί. Τελικά γυρίσαμε και οι δυο προς τη μεριά του bar, αρχίσαμε να μιλάμε για τους D’s κυρίως, για την οικογενειακή «μαφία» όπως η Penny χαρακτήριζε το σόι και για την οποία, όπως φάνηκε, έτρεφε ένα απέραντο και ανεξήγητο μίσος. Είχα σχηματίσει την εντύπωση ότι ο  χαμογελαστός και φαινομενικά καλοπροαίρετος και ανοιχτόμυαλος Dereck, διέφερε από τους δυο άλλους αδερφούς του για να δικαιολογεί τέτοια συλλήβδην απέχθεια. Πέρασε από το μυαλό μου ότι η J ίσως να είχε κάποιο δίκαιο να την είχε χαρακτηρίσει ως bitch και slut.

Στο μεταξύ οι μπύρες άρχισαν να τυφλώνουν την κρίση. Έγειρα τον ώμο μου πιο κοντά στο μικροκαμωμένο σώμα της Penny. Άγγιξα το γυμνό της πόδι κάτω από τον ποδόγυρο του μίνι φορέματος, πρώτα με το πόδι μου και μετά με την παλάμη μου, υποτίθεται κρυφά από αδιάκριτα ή εξασκημένα βλέμματα. Δεν αντέδρασε· χαμογέλασε με το πρόσωπο στραμμένο προς το μπαρ χωρίς να το στρέψει προς εμένα, συνεχίζοντας να πίνει από το ποτό της -σα να μην συνέβαινε τίποτε. Μετά το τέλος εκείνης της επαφής, που από κάθε ηθική άποψη του καιρών και του τόπου θα χαρακτηριζόταν από απαράδεκτη έως χυδαία, και αφού με μια κλεφτή ματιά πίσω μου «σιγουρεύτηκα» ή μάλλον ξεγέλασα τον θολωμένο μυαλό μου με μια ψευδαίσθηση ότι δεν μας έβλεπε κανείς την φίλησα πεταχτά στην άκρη των χειλιών της. Από εκείνη την άκρη του pub! Και πάλι δεν αντέδρασε, δεν τραβήχτηκε, χαμογέλασε χωρίς νόημα, χαζά.

Μια από τις παρενέργειες τη μέθης είναι ότι δημιουργεί ανάμεσα στο μεθυσμένο και τον υπόλοιπο κόσμο ένα αδιαφανές παραπέτασμα και αμβλύνει την αίσθηση του περιβάλλοντος. Τα δεκάδες μάτια γύρω μου έγιναν το ένα και το αυτό με τα εξίσου τυφλά δικά μου. Προϋπήρχε και η αυταπάτη ότι καθόσον είναι κάποιος μεθυσμένος σε ένα τέτοιο χώρο και εκδήλωση, σε μια γιορταστική ατμόσφαιρα, σε ένα τέτοιο πλήθος, με τάσεις -λόγω κουλτούρας- ακραίας πόσης, όλοι πλην μικρών παιδιών (που έτσι ή αλλιώς κινούνται στο δικό τους περιχαρακωμένο χώρο), είναι εξίσου πιωμένοι και υφίστανται την ίδια απώλεια αισθήσεων με τον δράστη κάποιας παρεκτροπής, τον ένοχο μιας ασχημοσύνης. Και όμως! Υπήρχε κάποιος ανάμεσα στον κόσμο που κατέγραφε σε βίντεο τα διαδραματιζόμενα στο πάρτι τω γενεθλίων της Eunice και βέβαια χωρίς να το αντιληφθώ τους ερωτικούς χαριεντισμούς ανάμεσα σε μένα και την Penny στο φόντο του χορού και των παιχνιδιών των παιδιών και των άλλων μεθυσμένων του πάρτι. Στο τέλος εκείνων των «παράνομων» ερωτοτροπιών, προς το τέλος του πάρτι, κλείνοντας της ευτελώς το μάτι μου, γλίστρησα στο χέρι της Penny την επαγγελματική κάρτα με το τηλέφωνό μου στη δουλειά. Την πήρε, την δίπλωσε και την έχωσε διακριτικά στο τσαντάκι της.Τον Μάιο του 1999, με έδρα το Weston στους γενικά ήσυχους διαύλους επικοινωνίας της ευρύτερης φαμίλιας των D επικράτησε μια ασυνήθιστη κινητικότητα -με τους τρεις γιους που ακόμα ζούσαν στο νότιο Birmingham, συγγενείς και στενούς οικογενειακούς φίλους. H Eunice, έμαθα, συμπλήρωνε 60 χρόνια, σταθμό μιας ακόμα δεκαετίας ζωής. Οι Βρετανοί και πολλοί λαοί της Δύσης -κι όχι μόνον- δίνουν μεγάλη βαρύτητα σε τέτοιου είδους στρογγυλά νούμερα και επετείους. Oι τρεις αδερφές, υπό την επίβλεψη της Sharon και την διακριτική επίβλεψη του Fred, ετοιμάζονταν πυρετωδώς για την σημαδιακή ημέρα. Οι αδερφοί από το Birmingham με τις οικογένειες τους και οικογενειακούς φίλους εκεί, οργάνωναν μια μεγαλειώδη κάθοδο στο Weston την μέρα των γενεθλίων. Αυτό που κατάλαβα, από όσα έπιανε το αυτί, ήταν ότι η Eunice επ’ ουδενί λόγω δεν έπρεπε να υποψιαστεί τίποτε μέσα από πυρετώδη τηλεφωνήματα και τρεχάματα. Ένα κατάλληλο πρόχειρο ψέμα ήταν έτοιμο και πιστευτό: την Κυριακή του πάρτι των γενεθλίων στο παραθαλάσσιο pub τoυ Weston, όπου καμιά φορά το γεροντικό ζευγάρι πήγαινε για το κυριακάτικο του roast, θα έφερναν την Eunice με πρόσχημα ακριβώς αυτό: ένα απλό και συνηθισμένο κυριακάτικο roast, στην παρέα της Sharon και του Tony· τίποτε θεαματικό, δηλαδή: μια σεμνή τελετή γιορτασμού γενεθλίων θα ήταν, όπως κάθε χρονιά. 

Ενόψει ενός μεγαλοπρεπούς απ’ ό,τι φαινόταν πάρτι, οι τρείς αδερφοί της J σταμάτησαν από σπίτι της, ώστε η Eunice μην υποψιαστεί τίποτε  και να διατηρηθεί στο ακέραιο το μέγεθος της έκπληξης που είχε επιμελώς κρυφά προετοιμαστεί. Οι τρεις αδερφοί κατέφτασαν με ελάχιστη προειδοποίηση, λίγο πριν το μεσημέρι, και με βρήκαν απροετοίμαστο: μόλις είχα προλάβει να ανοίξω ένα κουτάκι μπύρα και ως νηφάλιος δεν κατάφερα έγκαιρα να καταπολεμήσω τα νεύρα που τέτοιες συναντήσεις τεντώνουν. Όσο καλά και κατάφερα και τα πήγα με τον Fred, και ως ένα βαθμό βαθμό με τις γυναίκες της φαμίλιας, τους υπόλοιπους, τους καθαρόαιμους Εγγλέζους και Brummies των D, τους αντιμετώπιζα με καχυποψία, ως απόμακρους ανθρώπους που πίστευα ότι με θεωρούσαν κάποιο παρείσακτο ξένο σώμα, ενώ στην ουσία η παρουσία μου στην περιφέρεια της οικογένειας μάλλον δεν τους απασχολούσε: λίγοι στην φαμίλια των D’s ασχολούνταν με αυτήν την σχέση. Η εικόνα, όμως, του Mickey που με αγνόησε περιφρονητικά από καθώς φαινόταν ρατσιστικά κίνητρα, προσβλητικά για τον κόσμο και την κουλτούρα μου, το χέρι που του πρόσφερα και δεν το δέχτηκε, στο αποχαιρετιστήριο πάρτι του Fred και της Eunice στο Coppice ήταν ακόμα ζωντανή στο μυαλό μου.

Και πρώτος μπούκαρε στο σπίτι ο Mickey. Δεν σηκώθηκα από την άκρη του καναπέ πίσω από την πόρτα του καθιστικού δωματίου, όπου καθόμουν με ένα γεμάτο κουτάκι μπύρας. Κατευθύνθηκε κάπως ορμητικά προς τη μεριά μου και άπλωσε το χέρι του με ένα χαμόγελο: ‘Hey, Leo!’ Του έδωσα το δικό μου χλιαρά, σοβαρός και αφηρημένος, με το αμερικάνικο ‘How are you doing?’ που ερχόταν πρόχειρο και αυθόρμητο σε τέτοιες περιπτώσεις. Θυμόταν άραγε εκείνο το ασήμαντο επεισόδιο του Coppice και επιθυμούσε να κατευνάσει κάτι που τον απασχολούσε, να επιφέρει έναν συμβιβασμό; Είδε ότι το σόι του, με τον πατέρα του πρώτο και καλύτερο, είχε πλέον αποδεχτεί και αγκαλιάσει στους κόλπους του και μένα και τον Α, τον μικτής ράτσας καρπό με την αδερφή του; Δεν θα ξαναμιλούσαμε, ούτε θα διασταυρώνονταν οι ματιές μας έκτοτε. Ρατσιστικά ένστικτα, όμως,  ενώ καταπιέζονται προσωρινά και για τα μάτια του κόσμου, σπάνια εγκαταλείπουν κάποιον βαθιά διαποτισμένο από προκαταλήψεις. Ο μοναχογιός του Mickey και της Glad, της γυναίκας-σκιάχτρο και λείψανο, ακολούθησε σε γενικές γραμμές μια προβλέψιμη πορεία: κατατάγηκε στο βρετανικό στρατό, εντάχθηκε σε ακροδεξιές, εθνικιστικές και ρατσιστικές οργανώσεις, διαφήμισε με ζήλο την «ιδεολογία» του στο Facebook, τελικά «ντρόπιασε» το επίθετο της οικογένειας με πράξεις ασέλγειας με ανήλικη. Ο πατριάρχης δεν έζησε να δει την κατάληξη ενός από τα εγγόνια του,  ευτυχώς μοναδική στη μεγάλη οικογένεια.

Όλα ήταν έτοιμα και το πάρτι γενεθλίων της Eunice ξεκίνησε όπως είχε προσχεδιαστεί στην τελευταία λεπτομέρεια. Ο κόσμος, από το Birmingham, το Weston, παιδιά και εγγόνια, ο μεγαλύτερος της αδερφός στο αναπηρικό καροτσάκι, εγώ με τον Α από το χέρι, μαζευτήκαμε στην καπαρωμένη για την επέτειο αίθουσα εκδηλώσεων ενός παραθαλάσσιου pub στις παρυφές της πόλης. Υπήρχε ένας μπουφές με σάντουιτς και σνακ, τραπέζια διάσπαρτα για τους καλεσμένους, μπαλόνια και κονκάρδες με ευχές στους τοίχους, ένα πανό απέναντι από την είσοδο με εορταστικές φιγούρες και τη φράση “Happy 60th Birthday, Eunice!” Σταθήκαμε να περιμένουμε όλοι όρθιοι πίσω από την κλειστή πόρτα της αίθουσας για τον ερχομό της εορτάζουσας. Σε λίγο, συνοδεία του Fred, της Sharon και του Tony, μάλλον ανυποψίαστη, όχι τόσο για κάποιο γενικό πάρτι, όσο για το πλήθος των καλεσμένων που είχαν συρρεύσει από διάφορες μεριές της Αγγλίας. Το μέγεθος της έκπληξης δεν θα μπορούσε να το κριθεί εύκολα κανείς από τις αντιδράσεις της: έβαλε τις δυο παλάμες στο στόμα της για να μην αναφωνήσει, μια χειρονομία που κράτησε δευτερόλεπτα αλλά θα ικανοποίησε τους ιθύνοντες νόες και οργανωτές. Όταν τις ανασήκωσε εμφανίστηκε στο πρόσωπό της ένα συγκρατημένο χαμόγελο χαράς και έκπληξης. Υπέθεσα ότι είχε κάποιες υποψίες. Τραγουδήσαμε, βέβαια, το “Happy Birthday to you…” με μουσική υπόκρουση από τα ηχεία του χώρου, υψώσαμε στην υγειά της τα ποτήρια μας με κάτι fizzy που ίσως ήταν σαμπάνια, μερικοί έβγαλαν τα λογύδρια, ειπώθηκαν αστεία, φωτογραφήθηκε με τα παιδιά και εγγόνια της γύρω από τη γενέθλια τούρτα. Και μετά όλοι, όπως γίνεται πάντα σε τέτοιες εκδηλώσεις, μετά από μερικά σάντουιτς από τον μπουφέ, το ρίξαμε στο ποτό. 

Η J, με ένα ποτήρι πάντα στο γερμένο χέρι, είχε απορροφηθεί από τις πολυεπίπεδες εκείνο το απόγευμα οικογενειακές συναναστροφές. Τουλάχιστον, είπα στον εαυτό μου, δεν ήταν το πεδίο ούτε ο χρόνος κατάλληλοι για φλερτ και την ομαλή κατάληξη της Κυριακής την είχα προεξοφλήσει. O A έβρισκε την χαρά θεού της ηλικίας του ανάμεσα στα πολλά ξαδέρφια του στη μικρή disco που είχε στηθεί σε μια γωνιά του χώρου. Πολύ κοινωνικός από νήπιο ο A και πάντα τον έβρισκα ανάμεσα σε άλλα παιδιά με τα αφράτα μάγουλα του αναψοκοκκινισμένο, λαχανιασμένο από την έκσταση των παιχνιδιών που λαχταρούσε. Εγώ έστεκα μόνος ανάμεσα σε ένα πλήθος με το οποίο δεν είχα πολλά κοινά να συναναστραφώ και κουβεντιάσω. Αλλά και να είχα κάτι να πω και να ανοίξω κουβέντα με τον πρώτο τυχόντα δίπλα μου έπρεπε να ξεπεράσω κατ’ αρχήν τα ανυπέρβλητα εμπόδιο του εσωστρεφούς χαρακτήρα μου. Ένιωσα στην αρχή όπως συνήθως σε καθαρόαιμες βρετανικές εκδηλώσεις ξένος και παρείσακτος. Άρχισα να πίνω, από αμηχανία στην αρχή, επειδή δεν έβρισκα κάποιο στήριγμα να μιλήσω. Το μάτι μου πήρε την Penny, τη μικροκαμωμένη γυναίκα του Dereck, του, όπως τον είχα κρίνει, του πλέον καλοπροαίρετου και ευγενικού αδερφού της J, παρά τις ιστορίες που η ίδια είχε πλέξει γύρω από τον «τρομακτικό» χαρακτήρα του, που όμως, πάντα κατά την J, στεκόταν στην πλευρά του δίκιου. Η J είχε, βέβαια, σε πολλά θέματα από μιαν αόριστη αλληλεγγύη εξιδανικεύσει τα πρόσωπα της οικογένειάς της, ενώ από εμφανή προκατάληψη απορρίψει μορφές, όπως αυτές της Penny: ήταν μια bitch που μπορεί να απατούσε τον Dereck και έτρεφε μίσος προς το σόι της, αλλά ο τελευταίος είχε τον τρόπο και κυρίως την πυγμή να την βάζει στη θέση της.

 Ήταν εκείνο το απόγευμα και εκείνη μοναχική, καθισμένη μπροστά στο πάγκο του μπαρ, κοιτάζοντας προς το μέρος που χόρευαν και έπαιζαν τα παιδιά. Φορούσε ένα κολλητό στο κορμί της μπεζ μίνι φόρεμα. Μπορεί να είχε μέτρια φυσιογνωμία, αλλά τα βαμμένα ξανθά μαλλιά, κομμένα κοντά α λα γκαρσόν της πήγαιναν και πρόσδιδαν στην εμφάνισή της μια σοφιστικότητα και σχετική λεπτότητα στην προφορά και τους τρόπους, που γενικά έλειπε από τους D, ενώ η λεπτή μέση και πλάτη της, όπως παρατήρησα όταν παράγγειλα ένα ποτό, σχημάτιζαν ένα ελκυστικό και για τα μάτια μου διεγερτικό ensellure. Κάθισα δίπλα της. Μου χαμογέλασε, παρόλο που δεν είχαμε ως τότε συστηθεί. Τελικά γυρίσαμε και οι δυο προς τη μεριά του bar, αρχίσαμε να μιλάμε για τους D’s κυρίως, για την οικογενειακή «μαφία» όπως η Penny χαρακτήριζε το σόι και για την οποία, όπως φάνηκε, έτρεφε ένα απέραντο και ανεξήγητο μίσος. Είχα σχηματίσει την εντύπωση ότι ο  χαμογελαστός και φαινομενικά καλοπροαίρετος και ανοιχτόμυαλος Dereck, διέφερε από τους δυο άλλους αδερφούς του για να δικαιολογεί τέτοια συλλήβδην απέχθεια. Πέρασε από το μυαλό μου ότι η J ίσως να είχε κάποιο δίκαιο να την είχε χαρακτηρίσει ως bitch και slut.

Στο μεταξύ οι μπύρες άρχισαν να τυφλώνουν την κρίση. Έγειρα τον ώμο μου πιο κοντά στο μικροκαμωμένο σώμα της Penny. Άγγιξα το γυμνό της πόδι κάτω από τον ποδόγυρο του μίνι φορέματος, πρώτα με το πόδι μου και μετά με την παλάμη μου, υποτίθεται κρυφά από αδιάκριτα ή εξασκημένα βλέμματα. Δεν αντέδρασε· χαμογέλασε με το πρόσωπο στραμμένο προς το μπαρ χωρίς να το στρέψει προς εμένα, συνεχίζοντας να πίνει από το ποτό της -σα να μην συνέβαινε τίποτε. Μετά το τέλος εκείνης της επαφής, που από κάθε ηθική άποψη του καιρών και του τόπου θα χαρακτηριζόταν από απαράδεκτη έως χυδαία, και αφού με μια κλεφτή ματιά πίσω μου «σιγουρεύτηκα» ή μάλλον ξεγέλασα τον θολωμένο μυαλό μου με μια ψευδαίσθηση ότι δεν μας έβλεπε κανείς την φίλησα πεταχτά στην άκρη των χειλιών της. Από εκείνη την άκρη του pub! Και πάλι δεν αντέδρασε, δεν τραβήχτηκε, χαμογέλασε χωρίς νόημα, χαζά.

Μια από τις παρενέργειες τη μέθης είναι ότι δημιουργεί ανάμεσα στο μεθυσμένο και τον υπόλοιπο κόσμο ένα αδιαφανές παραπέτασμα και αμβλύνει την αίσθηση του περιβάλλοντος. Τα δεκάδες μάτια γύρω μου έγιναν το ένα και το αυτό με τα εξίσου τυφλά δικά μου. Προϋπήρχε και η αυταπάτη ότι καθόσον είναι κάποιος μεθυσμένος σε ένα τέτοιο χώρο και εκδήλωση, σε μια γιορταστική ατμόσφαιρα, σε ένα τέτοιο πλήθος, με τάσεις -λόγω κουλτούρας- ακραίας πόσης, όλοι πλην μικρών παιδιών (που έτσι ή αλλιώς κινούνται στο δικό τους περιχαρακωμένο χώρο), είναι εξίσου πιωμένοι και υφίστανται την ίδια απώλεια αισθήσεων με τον δράστη κάποιας παρεκτροπής, τον ένοχο μιας ασχημοσύνης. Και όμως! Υπήρχε κάποιος ανάμεσα στον κόσμο που κατέγραφε σε βίντεο τα διαδραματιζόμενα στο πάρτι τω γενεθλίων της Eunice και βέβαια χωρίς να το αντιληφθώ τους ερωτικούς χαριεντισμούς ανάμεσα σε μένα και την Penny στο φόντο του χορού και των παιχνιδιών των παιδιών και των άλλων μεθυσμένων του πάρτι. Στο τέλος εκείνων των «παράνομων» ερωτοτροπιών, προς το τέλος του πάρτι, κλείνοντας της ευτελώς το μάτι μου, γλίστρησα στο χέρι της Penny την επαγγελματική κάρτα με το τηλέφωνό μου στη δουλειά. Την πήρε, την δίπλωσε και την έχωσε διακριτικά στο τσαντάκι της.

Friday, October 9, 2026

58 - Νέο Καταφύγιο

H J πριν το ξεκίνημα της νέας χιλιετίας άφησε το άθλιο διαμέρισμα, που έμπαζε ρεύματα και κρύο από χαραμάδες σε πόρτες και παράθυρα και πατώματα, για κάπου στοιχειωδώς καλύτερα. Νοίκιασε ένα παλιό σπίτι, που ανήκε και προοριζόταν στα χαμηλότερα στρώματα της πόλης, στο τέλος μια σειράς από ενωμένα όμοια σπιτάκια, πίσω από τον High Street πεζόδρομο του κέντρου του Weston και τις βρώμικες στενωπούς πίσω από μαγαζιά ενός από τους κεντρικούς του δρόμους. Διέθετε όμως περισσότερο χώρο, κανονική διαρρύθμιση τυπικού οικογενειακού σπιτιού τριών υπνοδωματίων σε δυο ορόφους και βρισκόταν κοντύτερα στους γονείς της και το ιδεατό λιμάνι ασφάλειας που της πρόσφεραν. Παρόλα αυτά δεν έπαυε να συνιστά μιαν άχαρη, σχεδόν καταθλιπτική διαβίωση.

Είχε μια αυλή στο τέλος του αδιέξοδου ενός σκοτεινού δρομίσκου που περνούσε από τις πίσω μεριές της σειράς εκείνων των παλιών, γερασμένων σπιτιών με τους λερωμένους, γκρίζους πέτρινους τοίχους. Εκείνη η αυλή, που από δυο μεριές εσωκλειόταν από ψηλούς τοίχους, θα μπορούσε να είναι μικρογραφία προαύλιου φυλακής, ενώ το μικρό παράθυρο ψηλά στον τοίχο απέναντι από την κυρίως κρεβατοκάμαρα της J ήταν το πίσω τοιχίο της κουζίνας και της αποθήκης ενός ινδικού εστιατορίου. Από το ανοιχτό παράθυρο ακούγαμε τους κρότους των τεντζερέδων, και τις ακαταλαβίστικες φωνές παράνομων ή νόμιμων μεταναστών-μαγείρων και γκαρσονιών, και μέχρι αργά το βράδι ανασάναμε τις βαριές μυρωδιές της ινδικής κουζίνας. Δεν προσφερόταν για χαλάρωση και αναζωογόνηση σε ανοιχτό χώρο εκείνη η αυλή, ο θαλασσινός αέρας δεν έφτανε σε κείνη την κλειστή γωνιά, αλλά, σύμφωνα με  την J, εκείνη η αυλή της νέας κατοικίας της ήταν τουλάχιστον κρυμμένη και προφυλαγμένη από τις αμαρτίες του κέντρου της πόλης και πρόσφερε ασφάλεια από αδιάκριτους ταραχοποιούς. Η πρόσοψή της αντίθετα, με το παράθυρο του καθιστικού πάνω από το πεζοδρόμιο στη στροφή ενός δρόμου πίσω από το High Street του Weston, ήταν εκτεθειμένη στις φωνές και τις συχνά τραμπούκικες συμπεριφορές νεαρών και άλλων μεθυσμένων περαστικών, ιδιαίτερα τις ώρες του τέλους της βδομάδες που σχολούσαν τα pubs ή clubs του κέντρου. Η χαμηλή ποιότητα ζωής και σε εκείνη τη γειτονιά για την J και τα παιδιά, η εμφανής αντίθεση των σαββατοκύριακων μου στο αξιοπρεπές περιβάλλον που απολάμβανα στο σχεδόν πολυτελές διαμέρισμα του Spencers Wood και το εύπορο και κοσμοπολίτικο Reading, φούντωναν τα αισθήματα ενοχής από μιαν ελαττωματική πατρότητα και στοργή που πρόσφερα, από την κουτσουρεμένη part-time εκπλήρωση πατρικών και συζυγικών καθηκόντων· έφερνε συχνά στην επιφάνεια αισθήματα ματαίωσης στην J από την πορεία και την προοπτική της σχέσης, μετά από ένα ουσιαστικά εξώγαμο παιδί και την απόσταση: φυσική, συναισθηματική και ταξική. Εκείνο το σπίτι, λοιπόν, σε απόσταση αναπνοής από το κέντρο του Weston, ήταν τις μέρες στερημένο από τον ήλιο και το φως και τη θαλασσινή αύρα, ενώ τα βράδια η ατμόσφαιρά του κατακλυζόταν από τις μυρωδιές των μπαχαρικών της ινδικής κουζίνας πίσω από τον τοιχίο της αυλής, και μοιραία έγινε θέατρο πολλών διαπληκτισμών και δραμάτων, εντονότερων από όσα είχα βιώσει ως τότε στην ταραχώδη σχέση με την J.