Wednesday, November 11, 2026

63 - Πρωτοχρονιά Κρίσης

To βράδι της παραμονής τελικά έφτασε με αργά και κουρασμένα βήματα, το βράδι που ο κόσμος, χωρίς κατανοητούς και ουσιαστικούς (κατ’ εμέ) λόγους, θα γιόρταζε το «τέλος της χιλιετίας» με εξαιρετικές χαρές και ευφορία και επίπλαστη ευτυχία να μπάζουν από παντού, και πρόσθετε καταναγκαστικά ένα επιπλέον στρώμα τεχνητής διασκέδασης. Κάθε ίχνος διάθεσης για συμμετοχή σε εκείνο το πανηγύρι που είχε αρχίσει έτσι κι αλλιώς από καιρό να εκλείπει, μηδενίστηκε με το επεισόδιο της παραμονής των Χριστουγέννων. Το μελανιασμένο μάτι μου το έφερνε αδιάψευστο μπροστά μου. Εκείνο το βράδι είμαστε καλεσμένοι στο σπίτι της Sharon, της μεγάλης αδερφής της J, του συντρόφου της Tony και της μεγάλης οικογένειάς τεσσάρων καλών παιδιών. H βραδιά θα ήταν λιτή, με πρόχειρα snacks και όπως πάντα μπόλικο αλκοόλ στην προμήθεια του οποίου, όπως συνήθιζα, συνεισέφερα γενναιόδωρα. Εξ αρχής μου ήταν σεβαστό και συμπαθές το πάντα καλοπροαίρετο ζευγάρι, και είχε καλή αντίληψη της ιδιοσυγκρασίας της J. Το πάρτι το πλαισίωσαν οι γονείς, ο Fred και η Eunice, ένας από τους αδερφούς από το Birmingham με τη γυναίκα του, που επρόκειτο για τον Steven και την Natasha. Τo πλήθος από εγγόνια των D, διεσπαρμένα σε διάφορα γκρουπ, γέμισαν τους χώρους του μεγάλου σπιτιού στο ισόγειο κάτω, και τα υπνοδωμάτια πάνω. Ο A, όπως αναμενόταν, στριμώχτηκε ανάμεσα στα άλλα αγόρια, και βρήκε χαρά παίζοντας PlayStation με τον μεγαλύτερο ξάδερφό του. Εγώ χαλάρωνα σχετικά ήρεμος με μπύρες σε μια γωνιά του καθιστικού, με μερικές βόλτες πάνω να καμαρώνω τον Α, έχοντας μέσα στη αποξένωσή μου από την οικογένεια των D, επίγνωση της μελανιασμένης μου κόγχης. To σκεφτόμουν εκείνο το millennium party λίγο-πολύ σαν ένα τελευταίο εμπόδιο, που θα έπρεπε να υπερβώ πριν ανακτήσω μιαν σχετικά μεγαλύτερη ελευθερία στη μοναξιά και στο «τι μέλλει γενέσθαι» του Birmingham, ενός άγραφου ακόμα κεφαλαίου ζωής που ποιος ξέρει που θα οδηγούσε και κατέληγε.   

Μετά από λίγη ώρα οι ενήλικες με την άφιξη του Fred με τη Eunice, μαζευτήκαμε στην κουζίνα για να υποδεχτούμε τον καινούργιο χρόνο. Δεν «πήγαινε» να έμενα μόνος μου στο καθιστικό ή να κρυβόμουν σε κάποιο υπνοδωμάτιο να παρακολουθώ τα παιδιά να παίζουν τα παιχνίδια τους. Η κουβέντα, είτε περί ανέμων και υδάτων, είτε περί οικογενειακών θεμάτων, δεν με αφορούσε. Δεν μπορούσα να συμμετέχω σε αυτή, και την έβρισκα βαρετή. Καθισμένος σιωπηλός σε μια καρέκλα συνέχιζα με μιαν ακόμη μπύρα. Είχαν προηγηθεί αρκετές και το λεγόμενο στάδιο της ευθυμίας είχε ανεπαίσθητα ξεπεραστεί ώστε να παρακινηθώ για να ανοίξω το στόμα μου, να πω κάτι. Λίγη ώρα πριν το γύρισμα του χρόνου ο Fred και η Eunice έφυγαν: για να τον υποδεχτούν με συνομήλικη συντροφιά στο Conservative Club του Weston που ήταν μέλη και είχε το δικό του πάρτι.

Στη μεγάλη κουζίνα, σε μια ατμόσφαιρα ασφυκτικά μπουκωμένη από το κάπνισμα μερικών, καθίσαμε σε ένα κύκλο από καρέκλες, με το πιοτό στα χέρια, περιμένοντας την τεχνητή ασυνέχεια του χρόνου, που ανεξήγητα κάθε χρόνο φέρει έκσταση σε ανθρώπινες ψυχές. Καθόμουν ανάμεσα στον λιγομίλητο, και πάντα χαμηλών τόνων Tony, που ούτε κάπνιζε, ούτε έπινε, διαμετρικά αντίθετα από την Jane, που έπινε και κάπνιζε με σποραδικές αγριεμένες και μεθυσμένες ματιές προς τη μεριά μου, και γέλια από εύθυμα οικογενειακά ανέκδοτα με την εγκρατή στις εκφράσεις της Sharon δίπλα της, που κατά κανόνα άκουγε όσα λέγονταν προσοχή και απαντούσε, με σύντομα και εύστοχα σχόλια. Τον κύκλο συμπλήρωναν  η Natasha, τη γυναίκα του Steven, που απλά άκουγε, με ένα χαμόγελο, και ο Steven. O μικρότερος εκ των τριών αδερφών, ξερακιανός όπως και οι υπόλοιποι, με ρουφηγμένα μάγουλα και λεπτό goatee (όπως και ο αδερφός του, Mickey) και ο οποίος ποτέ μου από την J δεν είχα καταλάβει τι επαγγελλόταν (πιθανόν τίποτε), ο Steven μπορεί να μην έπινε, αλλά κάπνιζε μανιωδώς, το ένα μετά το άλλο στριφτά τσιγάρα, που στον καπνό κατά τα φαινόμενα και υπονοούμενα ανακάτευε «δείγματα» καννάβεως. Βάσιμη υπόθεση, σύμφωνα με αυτά που κατά καιρούς και κάποιο ανεξήγητο δέος εξιστορούσε η J, σα να επρόκειτο για κάποια αξιέπαινη συνήθεια, όπως όταν για παράδειγμα κάποιος γίνεται αυστηρός χορτοφάγος ή πάει επιμελώς στο γυμναστήριο για να διατηρήσει την ευεξία του. Είχε, ας πούμε, την φήμη ενός ήπιου ναρκομανούς στην οικογένεια ο Steven -από τις περιγραφές της J πάντα, και αυτό μάλλον εν γνώσει και υπό την ανοχή του γέρου-Fred. Πρέπει να βρισκόταν συχνά σε κατάσταση ημι-μαστούρας, συνήθως μη επαληθεύσιμη από την γενικά φυσιολογική συμπεριφορά του. Σε κάθε περίπτωση, θα έπρεπε να ήταν δύσκολο για τη γλυκιά του σύζυγο -σκεφτόμουν. 

Από τη μεριά μου καθόμουν αμίλητος, αποστασιοποιημένος από το περιβάλλον και μιαν κουβέντα που δεν με αφορούσε, συγκεντρωμένος περισσότερο στο κουτί της μπύρας στο χέρι μου, και με σκόρπιες ματιές στον Steven, τον κύριο συνομιλητή της J. Η παρουσία του Steven σε οικογενειακές παρέες κατά κάποιο τρόπο χαροποιούσε την J. Μάλλον γιατί θα της δινόταν η ευκαιρία να μοιραστεί, αδερφικά, gratis, λίγο από το χόρτο που πάντα κουβαλούσε μαζί του. Η χαρμόσυνη βραδιά προσφερόταν για κάτι τέτοιο. Προσπαθούσα, από περιέργεια, να διακρίνω μια κατάσταση νάρκης ή έστω λήθαργου, στην ομιλία και το βλέμμα του. Ίσως εξαιτίας της δικής μου θολούρας από το αλκοόλ, ίσως επειδή για χρήστες, όπως λέγανε ότι ήταν ο Steven, μόνον ισχυρές δόσεις και συνήθως συνοδεία αλκοόλ που περιέργως απέφευγε, έχουν κάποιο ευδιάκριτο αποτέλεσμα στην συμπεριφορά τους. Αντίθετα φαινόταν χαλαρός, νηφάλιος και ευδιάθετος. Αφού περιεργάστηκα τη συμπεριφορά, που όντως φαινόταν φυσιολογική, κλείστηκα στον εαυτό μου, μέχρι σταδιακά να αποστασιοποιηθώ πλήρως από την εγγλέζικη παρέα γύρω μου. Δεν με ενδιέφεραν και πολύ αυτά που λεγόταν στον οικογενειακό κύκλο τους, δεν είχα σε αυτήν και παρόμοιες περιπτώσεις ευρέων οικογενειακών ή φιλικών κύκλων να πω κάτι παραπάνω από μερικές λέξεις, όσο και αν ξεπερνούσε τα φράγματα της εγγενούς συστολής μου με τα δεκανίκια του αλκοόλ. Ταυτόχρονα με το μάζεμα και κλείσιμο στον εαυτό μου, άρχισα να ανατρέχω το βίαιο περιστατικό της παραμονής και να ανακτώ την αυτοσυνείδηση μιας φάτσας με τη μελανιασμένη κόγχη του ματιού· και να βλέπω με μνησικακία την J απέναντι. Το αίσθημα αποξένωσης με τέτοιες σκέψεις ενισχυόταν.

Η κουβέντα ανάμεσα στην J και τον Steven στράφηκε αναγκαστικά και γύρω από τον εορτασμό χαρμόσυνων επετείων, όπως τα Χριστούγεννα, στους οποίους η J έδινε εξαιρετική σημασία, αδικαιολόγητη, όπως γράφηκε, για τη δική μου κουλτούρα και ιδιοσυγκρασία. Μέσα από τη θολούρα μου, απευθυνόμενος για πρώτη φορά εκείνο το βράδι στην J, είπα κάτι απαξιωτικό για τα εγγλέζικα Χριστούγεννα και για τον ανόητο ενθουσιασμό και άγχος του κόσμου για αυτά, μέσα από την γκάμα αφορισμών που κατά καιρούς δημιούργησα για αυτά. Ήταν μια-δυο φράσεις όχι περισσότερο από μερικές λέξεις. Η J απλά με κοίταξε με εκείνο το άγριο βλέμμα με τα γλαρωμένα μάτια, το αποβλακωμένο από πιοτό και ίσως και την κάνναβη ύφος, αλλά ο Steven προσέτρεξε, με μιαν δήθεν έξυπνη ατάκα, προς στήριξη της αδερφής του: “Leo, if I were you, I’d be careful what I say… Before you know, she’ll give you another black eye.”

Θεωρώ την ελληνική έκφραση «τα αρπάζω στο κρανίο» ως την πλέον κατάλληλη να περιγράψει την μετάσταση της ψυχικής διάθεσης μετά από το πειρακτικό σχόλιο του Steven, που έφερε μέσα από τη θολούρα του μυαλού στην επιφάνεια κάθε τι άσχημο που προηγήθηκε. Ο εκνευρισμός και η εριστικότητα, που η εσωστρέφεια, μαζί με το πιοτό, είχαν καλλιεργηθεί βαθμιαία στο ξένο, και σε κείνη τη φάση, εχθρικό όπως το έβλεπα περιβάλλον γύρω μου, όπου το πιο κοντινό πρόσωπο ήταν ο A που έπαιζε PlayStation με τα ξαδέρφια του στο πάνω πάτωμα, και αυτή η πατρική σχέση στιγμιαία πνιγμένη από φουρτούνα της οργής μέσα μου, εκείνη η ταραγμένη ψυχική κατάσταση έψαχνε άμεση διέξοδο εκτόνωσης. Άφησα το κουτί της μπύρας δίπλα μου, σηκώθηκα, χωρίς το πανωφόρι που είχε κλαπεί σε μια από τις εξόδους μας σε έναν άθλιο club του Weston πριν λίγες μέρες, με μια κίνηση χαιρετισμού στην ομήγυρη είπα: “I’m leaving! Happy New Year everyone!” και, προς την έκπληξη όλων και ιδιαίτερα της J, όπως η σιωπή της στις ευχές μου έδειχνε, κατευθύνθηκα προς την εξώπορτα.  Η J πετάχτηκε από την καρέκλα της και με  ακολούθησε με γρήγορα βήματα. Με πρόλαβε στο κατώφλι της πόρτας. Γύρισα να αντικρίσω το αγριεμένο, κοκκινισμένο από αλκοόλ και μίσος βλέμμα της. Ήταν έτοιμη να με χτυπήσει με το απλωμένο χέρι της, αλλά τα στιβαρά μπράτσα του Tony που έτρεξε από πίσω της, την άρπαξαν και τράβηξαν προς τα μέσα του σπιτιού. Βγήκα στο υγρή και ομιχλώδη και έρημη νύχτα που φωτιζόταν από τα εορταστικά λαμπάκια των σπιτιών που αναβόσβηναν γιόρταζαν, και πήρα το δρόμο για το αυτοκίνητό μου. Αν έκανε κρύο, δεν το ένιωσα. Ο Tony, αφού σιγούρεψε την J πίσω στη θέση της στην κουζίνα, στο πλευρό του αδερφού της, που φαντάστηκα θα συνέχιζε αμέριμνος το κάπνισμά σα να μην είχε συμβεί τίποτε, με πρόλαβε λίγα μέτρα πιο πέρα στον βρεγμένο και έρημο δρόμο. “Leo, please, stop this and come back. J has calmed down, now…” “Tony, you are a decent man and you know how I feel. Goodbye!” του απάντησα με μια σύντομη ματιά στο μέρος του. Τον άφησα να στέκεται με τα χέρια ελαφρά σηκωμένα σε μια χειρονομία απογοήτευσης και παραίτησης, του γύρισα την πλάτη και έφυγα.

Βυθίστηκα σε ένα κενό από σκέψεις και συναισθήματα, περιτριγυρίστηκα από μιαν «μαύρη ύλη». Με οδηγούσαν μηχανικά οι ασπρόμαυρες λωρίδες του άδειου από αυτοκίνητα αυτοκινητόδρομου που χανόταν στο σκοτάδι της νύχτας. Δεν με ένοιαζε η μικρή αλλά μη μηδενική παρουσία περιπολικού, το ρίσκο το μοναχικό αυτοκίνητο να προσελκύσει την προσοχή κάποιων άγρυπνων ματιών της τροχαίας. Και αυτοί, σκέφτηκα, όπως το σύμπαν ολόκληρα, ήταν αφοσιωμένοι στην αλλαγή του έτους, του αιώνα, της χιλιετίας. Σίγουρα, αν κάπου καιροφυλακτούσαν, θα σταματούσαν το ένα και μοναδικό αυτοκίνητο στους δρόμους, τέτοια ώρα, τέτοια νύχτα, Εγώ, ο έρμος και μοναχός οδηγός στον άδειο αυτοκινητόδρομο, αποδείκνυα στον εαυτό μου τη συνέχεια του χρόνου, τον ευτελισμό της στιγμής από τον άνθρωπο που όφειλε να το γιορτάσει, ποιος ξέρει τι και γιατί. Ένιωσα, στις λίγες ώρες του ταξιδιού, ότι κινούμουν αντίθετα στο ρεύμα της ανθρωπότητας -ξεχωριστός ανάμεσα σε άλλα εκατομμύρια που γιόρταζαν. Πόσους άλλους τους βρήκε η περίφημη και πολυδιαφημισμένη αλλαγή του χρόνου και του αιώνα σε έναν αυτοκινητόδρομο ανάμεσα στο Bristol και το Reading. Οι συνέπειες του επεισοδίου, το μέλλον με την J, δεν με απασχόλησε άλλο το υπόλοιπο της νύχτας, ούτε η επερχόμενη δουλειά από την Τρίτη στο Birmingham.

Monday, November 9, 2026

62 - Ένα Ακόμα Χριστουγεννιάτικο Επεισόδιο

Τα Χριστούγεννα ήρθαν μετά από μιαν πρώτη επίσκεψη γνωριμίας στον τόπο της καινούργιας δουλειάς. Μετά από τέτοιου μεγέθους μονόπλευρη απόφαση, και την κλήση που επιχείρησα στην συνείδηση μου, όφειλα να αφιέρωνα ψυχή τε και σώματι στο καθιερωμένο χριστουγεννιάτικο τελετουργικό που ακολουθούσε η J, και που σε άλλες περιπτώσεις απέρριπτα αφοριστικά, σχολίαζα ειρωνικά και περιφρονητικά, ακολουθούσα αγκομαχώντας ή, στην καλύτερη περίπτωση, παρακολουθούσα αδιάφορα. Δεν ήμουν ο Χριστουγεννιάτικο τύπος· τα Χριστούγεννα ποτέ δεν ήταν ευχάριστη περίοδος για εσωστρεφείς χαρακτήρες σαν και τον δικό μου και συμπεριφερόμουν συνήθως σαν ένας σύγχρονος Ebenezer Scrooge. Εκείνα τα Χριστούγεννα, όμως, στις σκιές των ενοχών, συμμετείχα στον στολισμό του δέντρου, τη διακόσμηση του φτωχικού σπιτιού με αρκετό ζήλο· έσυρα, αυτόβουλα ή με την J παρέα για ώρες τα πόδια μου σε πηχτά από τον κόσμο μαγαζιά, - παρά την ήπιας μορφή αγοραφοβία, για να αγοράσουμε δώρα για τα παιδιά· υπέβαλα τον εαυτό μου στο άγχος που προκαλούν ψώνια σε πολυσύχναστα μέρη, τυλίξαμε με την J δεκάδες πακέτα με δώρα-εκπλήξεις για τα παιδιά κάτω από το δέντρο· επέβλεψα το αδιάλειπτο άνοιγμα είκοσι-πέντε ημερών στο Advent Calendar του Α· εφοδιαστήκαμε ικανές ποσότητες αλκοόλ, φάγαμε, ήπιαμε και μεθύσαμε, σε night clubs, όπου σε ένα από αυτά μου έκλεψαν το καινούργιο τζάκετ από το M&S ενώ σε κάποιο άλλο υπέμεινα για ώρες τα μεθυσμένα χνώτα ενός ντόπιου που ανέλυε έργα και ημέρες της Greek Mafia στο Weston.

Δεν θα υπήρχε ούτε περίοδος ανεργίας και αγωνίας για εύρεση δουλειάς μπροστά μου, ούτε ορατό οικονομικό πρόβλημα. Άρχισα να αυταπατώμαι και πάλι βλέποντας τη μετακίνηση μου στο Birmingham και το εργοστάσιο του Small Heath ως μια θυσία που μερικώς έκανα για την οικογένεια, ενώ, ήξερα καλά, πως σε καμιά περίπτωση η οικογένεια δεν αποτέλεσε κίνητρο. Τέτοιες σκέψεις, όπως και η υπεράνω προκαταλήψεων και αρνητικής προδιάθεσης αφοσίωση μου στα εγγλέζικα Χριστούγεννα, γινόταν για να καθησυχάσω την συνείδησή μου, για να «παγώσω» το εσωτερικό χρέος προς ένα τριών-χρονών νήπιο που μεγάλωνε μακριά από τον πατέρα του και, σε λιγότερο βαθμό, μια φυσική υποχρέωση προς την μητέρα του. Ο A διέτρεχε εκείνα τα χρόνια της ζωής, που η παιδική χάρη, παλλόμενη και μεταλλασσόμενη καθημερινά, συνιστά μονάκριβο κομμάτι της πατρότητας, πριν παρασυρθεί από το πέρασμα του χρόνου και περάσει ανεπιστρεπτί.

Όλα, λοιπόν, ήταν έτοιμα για την παραμονή των Χριστουγέννων, ένα βράδι που το ανθρώπινο γένος στη Δύση προσπαθεί τους τελευταίους αιώνες με τεχνητά μέσα προσδώσει μαγεία στην  ατμόσφαιρα· για το βράδι όπου προσδοκίες των παιδιών, ματεριαλιστικές στην ουσία τους, για το άνοιγμα των δώρων το επόμενο πρωϊνό κορυφώνονται, με ή χωρίς πίστη στον μύθο του Άη Βασίλη. Ο τελευταίος για τον A, στον τρίτο χρόνο της ζωής του, φυσικά υπήρχε ως παραμυθένια οντότητα, και τεχνηέντως κι επιμελώς θα τον συντηρούσε η J για μερικά χρόνια ακόμα: με δώρα κρυμμένα στη ντουλάπα από τον Father Christmas, με το κέρασμα που θα του αφήναμε από το προηγούμενο βράδι ως ευχαριστώ για γενναιοδωρία και τον κόπο του, και άλλα παρόμοια. Όσο για μένα και την J το ποτό θα έρρεε άφθονο εκείνο το βράδι του μικρού πάρτι , όπως σε άλλες τέτοιες γιορτές και παραμονές αργιών, όπως λίγο-πολύ κάθε Παρασκευή και Σαββατόβραδο. Για τα παιδιά οι επιλογές της S στο CD player, με ελαφριά χορευτικά άσματα, όπως από τα Spice Girls και αλλά παρόμοια συγκροτήματα της περιόδου, δημοφιλή σε εφήβους, θα γίνονταν η μουσική επένδυση της βραδιάς που οι ενήλικες οφείλαμε να σεβαστούμε. Οι δικές μου μουσικές προτιμήσεις ήταν σχετικά «βαριές» για την περίσταση, αρχαϊκές για νέους και, πάντα για χάρη των παιδιών, αποκλείστηκαν από το μουσικό πρόγραμμα της S.

Μετά από τα λίγα γιορτινά εδέσματα που καταναλώσαμε, αποσύρθηκα στην άκρη του αποτραβηγμένου στον τοίχο καναπέ να απολαμβάνω τη μια μπύρα μετά την άλλη, κάτω από το φως του χριστουγεννιάτικου δέντρου και των κεριών. Το χλωμό και γλυκό φως που έλουζε το δωμάτιο το έβρισκα σε δυσαρμονία με τη μουσική· η γαλήνη και μια απαλή μαγεία που προσδοκά κάποιος από βραδιές όπως εκείνη, ταραζόταν από τα ανελέητα και (για μένα) κακόγουστα beats της μουσικής της S, αλλά, όπως πίστευε κι επαναλάμβανε η J, τέτοιες βραδιές υπήρχαν και είχαν σχεδιαστεί για τα παιδιά, ανήκαν αποκλειστικά στα παιδιά. Έτσι, λοιπόν, θα περνούσε το βράδι, με εμένα και την J να καταναλώνουμε αλκοόλ σε υψηλότερους από κανονικούς ρυθμούς και να βυθιζόμαστε βαθμιαία στην απονάρκωση που προκαλεί, παρακολουθώντας τα παιδιά να στροβιλίζουν με αλλοπρόσαλλες χορευτικές φιγούρες στη διαπασών μουσική. Απολάμβαναν την παραμονή των Χριστουγέννων τους, με την κυριαρχία του μοντέρνου επί του παλαιομοδίτικου, ενώ εγώ και η J διατρέχαμε την πεπατημένη της μέθης.

Σε κάποια στιγμή, με τη λογική σκέψη θολωμένη, την ψυχή φουσκωμένη από γενικά ευχάριστα αισθήματα -καθώς βρισκόμουν στη φάση της ευθυμίας όπως την λένε, σηκώθηκα, με ένα κουτί μπύρας στο χέρι, να συμμετέχω στην χαρωπή ατμόσφαιρα, να «χορέψω». Άγγιξα πειραχτικά με το δάχτυλο μου τη S που μου ανταπέδωσε το πείραγμα με μια γροθιά στο στομάχι που πόνεσε. «Εκδικήθηκα» με ένα ανάλογο μπήξιμο του δείκτη μου στην κοιλιά της. Τέτοιες χειρονομίες, υπό την επήρεια αλκοόλ, συχνά ξεφεύγουν από τις κλίμακες του μέτρου και του επιτρεπτού. Κατά τα φαινόμενα, η χειρονομία μου πόνεσε και η S έβαλε τα κλάματα. Το μητρικό και άλλα ένστικτα της J εκσφενδονίστηκαν από τα βάθη της ψυχής, επίσης χωρίς μέτρο. Άρχισε να ουρλιάζει περί των μητρικών της αρχών και για το τι η ίδια επιφυλάσσει σε κάποιον που χειρονομεί και σηκώνει χέρι στα παιδιά της, ανεξάρτητα προθέσεων ή αποτελέσματος. Στο τέλος, με μια απότομη και απρόσμενη κίνηση με γρονθοκόπησε στο δεξί μάτι. Κι  εκεί έκλεισε, σε σκοτάδια θυμού και βίας, το βράδι της παραμονής.

Τα παιδιά αποσύρθηκαν για ύπνο σιωπηλά και μάλλον ήρεμα, με την ταραχή να μην φαίνεται να έχει επηρεάσει τη λαχτάρα για το άνοιγμα των δώρων νωρίς το πρωί. Τα κεριά και τα φώτα του δέντρου έσβησαν. Η J χωρίς κουβέντα προς εμένα, παρά μόνο λίγα τρυφερά λόγια προς τα παιδιά, ίσως για να διασώσει ό,τι είχε απομείνει από Χριστούγεννα υψηλών προσδοκιών, κατέφυγε σα να μην είχε συμβεί τίποτε στην κρεβατοκάμαρα. Εγώ κοιμήθηκα με τα ρούχα στον καναπέ, στο κρύο living-room, με το κεφάλι να βουίζει από αισθήματα οργής, και στο νου ξανά, για πολλοστή φορά, να στριφογυρίζουν τα ερωτήματα: ‘Τι κάνω σε αυτήν την τρύπα της Αγγλίας; Γιατί ανέχομαι συμπεριφορά που ούτε χρειάζομαι, ούτε δικαιούμαι; Δεν δικαιούμαι καλύτερη ζωή μετά από τέτοια ανατροφή και προσπάθεια; Υπάρχει τίποτε άλλο που να με κρατάει εκεί εκτός από ένα παιδί που άλλωστε στηρίζω το μεγάλωμά του οικονομικά, ενώ είμαι ικανοποιημένος από την μικρή ζωή μου 150 μίλια μακριά;’ Ήταν βέβαια ένα ακόμα βράδι με την J που διέτρεξε τις τέσσερις φάσεις υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ: της ευθυμίας, της εριστικότητας, της θολούρας του πνεύματος, της νάρκης, πριν αποκορυφωθεί σε ξέσπασμα βίας, από δεν ξέρω τι κρυμμένα απωθημένα.

Ξύπνησα νωρίς, πιασμένος από τον άβολο ύπνο στον καναπέ και, φυσικά, σε κατάσταση hangover, από τις χαρούμενες φωνές των παιδιών που δεν περίμεναν να ανοίξουν τα δώρα από την τεράστια στοίβα κουτιών κάτω από το δέντρο. Πριν ξεκινήσει το ξετύλιγμα, η S επέστησε την προσοχή μου στο μελανιασμένο μου μάτι,. Στο σχόλιο της S, η J αντέδρασε με εκείνο το στραβό και απωθητικό χαμόγελο, που μαρτυρούσε σαρκασμό και χαιρεκακία. Η A και ο A, αγουροξυπνημένοι, με κοίταξαν με ένα λυπημένο και απορημένο βλέμμα, πριν και αυτοί παρασυρθούν από την έκσταση των εκπλήξεων που επεφύλασσε το ξετύλιγμα των δώρων. Το αίσθημα θυμού, αηδίας και παραίτησης με το οποίο ξύπνησα, ανέβηκε μια κλίμακα ψηλότερα -έγινε σχεδόν ανυπόφορο μετά από το ειρωνικό μειδίαμα της J, παρά τον καφέ που μου πρόσφερε σαν να μην είχε συμβεί τίποτε. Επέδειξα ανοχή, αφέθηκα να παρακολουθώ ως ένα από τα καθήκοντα (ως γονιός) του χριστουγεννιάτικου τελετουργικού, τις αντιδράσεις των παιδιών στο άνοιγμα των δώρων, σιωπηρός, με ένα προσποιητό χαμόγελο σαν φερετζές στο θυμό που ακόμα έβραζε πίσω του. Ήταν δύσκολο να συμμεριστώ την χαρά τους.

Επιβεβαίωσα το μαυρισμένο μάτι στον καθρέφτη. Θα έπαιρνε μέρες για το μελάνιασμα να εξαφανιστεί. Στο μεταξύ η J, αντί για συγγνώμη και παρηγοριά, προσέφερε να το καλύψει με το make-up της, σε περίπτωση που βγαίναμε έξω. Οι μέρες που οδηγούσαν στην Πρωτοχρονιά της χιλιετηρίδας πέρασαν σέρνοντας τα κουρασμένα πόδια και την βαριά ψυχή από το καθιστικό, όπου παρακολουθούσα τον A στα βιντεοπαιχνίδια του, στην κουζίνα για αλλεπάλληλους καφέδες, το πολύ-πολύ μέχρι τον κεντρικό δρόμο που βρισκόταν σε απόσταση αναπνοής. Το άσχημο συναίσθημα με το οποίο ξύπνησα το πρωί ανήμερα Χριστούγεννα δεν με εγκατέλειπε, παρά σποραδικές εκδηλώσεις φιλικής διάθεσης και προσεκτικά συγκαλυμμένες τάσεις συμφιλίωσης από την J. Έμενε καταπιεσμένο, περιμένοντας το ερχόμενο αναπόφευκτο ξέσπασμα, ενώ το μυαλό δούλευε σενάρια εξόδου και απομάκρυνσης από αυτό που υποτίθεται ήταν η οικογένεια μου, στη νέα μου πατρίδα. Η μόνη κλωστή που με κρατούσε στο Weston εκείνες τις μέρες ήταν ο A και αυτός, για την ώρα τουλάχιστον, χαιρόταν την παιδική ξεγνοιασιά με τα παιχνίδια του. Έτσι, αργόσυρτα και στωικά σκέψεις να στροβιλίζουν στο νου πέρασαν οι μέρες μέχρι το βράδι της παραμονής της μεγάλης πρωτοχρονιάς. Μια καινούργια ζωή με περίμενε με τον καινούργιο χρόνο, και ας ήταν ανάμεσα σε ένα μοναχικό διαμέρισμα μιας πολυκατοικίας του Edgbaston και μια μέτρια αλλά καλοπληρωμένη δουλειά στο απερίγραπτο Small Heath. Κάτι ήταν κάτι και αυτό: μια νότα ανανέωσης να προσδοκώ από το μέλλον.