Wednesday, July 22, 2026

46 - Eξ Αποστάσεως

 Ναι, υποτίθεται ότι απόκτησα γιο και έγινα οικογενειάρχης -τρόπον τινά καθώς λένε, αλλά πολλά δεν άλλαξαν στην ζωή μας. Πηγαινοερχόμουν σαββατοκύριακα στο Rubery, εκεί που πρωτογνώρισα την J και γεννήθηκε ο Α. Χαιρόμουν την J και το μωρό A. Tα μεγάλα ολοστρόγγυλα γαλανά μάτια, ορθάνοιχτα πάνω από την ρόγα που από νωρίς είχε εθιστεί με κοιτούσαν σοβαρά. Εκ των υστέρων πίστευα ακράδαντα, ότι τον ήθελα και ήταν ευλογία στην ζωή μου, και τον αγαπούσα με τρόπο που ένας πρωτάρης πατέρας αγαπάει το παιδί του, παρόλο που δεν είχα ιδέα τι ακριβώς στοιχειοθετεί πατρική αγάπη και πως εκδηλώνεται με τις νόρμες της κοινωνίας στην οποία είχα  ενταχθεί ως μετανάστης και της κουλτούρας της. Ξάπλωνα στον καναπέ τα μεσημέρια του χειμώνα, τον πλάγιαζα στο στήθος μου, παίρναμε μαζί τον απογευματινό μας υπνάκο. Άλλες φορές τον έφερνα στο διπλό κρεβάτι δίπλα μου. Παίζαμε με τις ρόγες και τα μωρουδιακά παιχνίδια του, τον έκανα να χαμογελάει και να γελάει με μορφασμούς και αυτοσχέδιες χαζαμάρες. Τον κουβαλούσα, περήφανος χαζομπαμπάς από την χάρη και την ζωηράδα του, στα χέρια μου, στο καροτσάκι και καλάθι του, στα  pubs, στα πάρκα και αλλού. Δεν χόρταινα να κοιτάζω τα τεράστια μπλε μάτια του.

Αλλά τις μέρες της βδομάδας και κάθε βδομάδας του προσεχούς μέλλοντος, βρισκόμουν μακριά: ανάμεσα στην δουλειά και το «εργένικο» διαμέρισμα του ενός υπνοδωματίου που είχα νοικιάσει. Αυτή η κατάσταση μιας εξ αποστάσεως πατρότητας έμελλε να διαρκέσει χρόνια. Και η παρατεταμένη στον χρόνο φυσική απόσταση έγινε μια από τις αιτίες, όπως θα ήταν λογικό, μιας ψυχολογικής απομάκρυνση από τον Α καθώς μεγάλωνε, αντιπαραθέσεις και συναισθηματικούς κυκλώνες ανάμεσα σε μένα και τη J, και αργότερα στην εφηβεία και την ενηλικίωση ανάμεσα σε μένα τον Α, με πιθανή αφετηρία τα υποσυνείδητα απωθημένα και την απόσταση εκείνων των πρώτων χρόνων. Σώρευσε με τον καιρό το βάρος από έναν σωρό ενοχές που τις κουβαλάω μέχρι σήμερα. Τις ενοχές που με κυρίευαν και κατέτρεχαν εκείνο τον καιρό που το μωρό γινόταν νήπιο και το νήπιο παιδί, επιχειρούσα να τις αλαφρύνω προσωρινά με τεχνητούς τρόπους: με το να μη χαλάω χατίρια στον A, με το να υπομένω εξευτελιστικούς διαπληκτισμούς με τη J, που συνήθως με έβρισκαν συνήθως στον ρόλο του θύματος και του απολογητή. Είπα πολλά «φεύγω χωρίς επιστροφή» καταμεσής του σαββατοκύριακου με την J να ουρλιάζει και τον Α να κλαίει, και μετά από λίγο καιρό, να συγχωρώ, να μονιάζουμε και να μαλακώνει η καρδιά μας, πριν επιστρέψω ξανά στην αγκαλιά τους μετά από μια-δυο βδομάδες. Πάντα με δάκρυα στην θέα των ματιών του Α έφευγα, πάντα με λαχτάρα γυρνούσα. «Που ήταν ο πατέρας του ωσάν μικρό παιδί που μεγάλωνε και τον ήθελε και χρειαζόταν κάθε μέρα;» αναρωτιόμουν επανειλημμένα -ανώφελα για όλους τους εμπλεκόμενους.

Τελικά διαπίστωσα ότι λύτρωση από αυτό το φορτίο των ενοχών είναι αδύνατη· μόνον παροδικές και περιστασιακές ελαφρύνσεις δίνουν μια προσωρινή ανάπαυλα στην ψυχή. Μια ακόμα κοινοτοπία να πούμε: το παρελθόν δεν αλλάζει, ο χρόνος κυλάει μονοτονικά σε μια μόνο κατεύθυνση. Καλά πάντα θα ήταν, όταν ζούμε ένα παρόν, να συλλογιζόμαστε πως αυτό το παρόν θα επηρεάσει και προβληθεί στο μέλλον ως παρελθόν. Αλλά το τελευταίο, το πώς το μέλλον διαμορφώνεται μέσα από επιλογές και πράξεις του παρόντος είναι τόσο δύσκολο, όσο δύσκολη είναι και μια έστω και κατά προσέγγιση πρόβλεψη του μέλλοντος στον χαοτικό κόσμο που ζούμε. Ίσως, τελικά, τέτοιοι συλλογισμοί να μην έχουν πρακτική σημασία. Ίσως, να γίνονται εμπόδιο το να ζούμε το εδώ και τώρα.

Τη γέννηση του A οι γονείς μου θα την μάθαιναν με καθυστέρηση και μάλιστα όχι από μένα, αλλά από τον Αδερφό. Καμιά έκπληξη με μιαν ακόμα ακραία έκφραση κρυψίνοιας εκ μέρους μου· έφταιγε ο χαρακτήρας μου, έφταιγε οι χαρακτήρες και η νοοτροπία τους, έφταιγαν προβληματικές οικογενειακές σχέσεις -που ως ένα βαθμό αποτελούν αντανάκλαση κοινωνικών σχέσεων και μιας εθνικής και ταξικής κουλτούρας. Η ανακοίνωση του ερχομού του Α στον κόσμο έγινε σε ανύποπτο χρόνο, στην δεύτερη επίσκεψη των γονιών στην Αγγλία την άνοιξη του 1997. Ενημέρωσα τον Αδερφό για την J και τον A, με δόσεις παραποίησης, όπως το ότι ήταν μητέρα ενός μόνον κοριτσιού από τον προηγούμενο γάμο, περί κάποιας φανταστικής επαγγελματικής και οικονομικής κατάστασης της, εν ολίγοις στοιχεία που, εξαιτίας μιας μικροαστικής νοοτροπίας που είχε διαποτίσει συμπεριφορές και σκέψεις μας, ήξερα ότι μετρούσαν στην εκτίμηση της αξία ενός προσώπου από την γενιά των γονιών μου. Ήταν ψέματα και παραποιήσεις που περιοδικά ανακύκλωνα και εξωράιζα, καθώς πολλές φορές έμπλεκα σε αντιφάσεις. Τελικά εκείνα τα ψέματα δεν έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση προς το καλύτερο ή το χειρότερο των ενδοοικογενειακών μας σχέσεων. Ίσως, με τα οικογενειακά δεδομένα και πατροπαράδοτη νοοτροπία, να ήταν αναγκαία για μια πρόσκαιρη γαλήνη και ηρεμία στις σχέσεις μιας διευρυμένης πλέον οικογένειας.

Έφερα με το αυτοκίνητο τους δυο γονείς στο Birmingham, στο Rubery. Παρά τις αντιρρήσεις της J, αφήσαμε τα κορίτσια στο σπίτι, και πήγαμε στο γειτονικό pub, όπου οι γονείς γνώρισαν τη μάνα του πρώτου εγγονιού και τον λίγων μηνών όμορφο και χαριτωμένο A, μέσα από μια πρωτόγνωρη κατάσταση δισταγμών και αμηχανίας που βρισκόμουν, που κάπως έσπαζε με την ομιλητικότητα σε ανενδοίαστα Αγγλικά, τα ευφυολογήματα και αποφθέγματα ο Πατέρας, όπως πάντα ο μόνος άνετος σε τέτοιες  περιστάσεις. Από εκείνο το απόγευμα στο pub των Lickey Hills, θυμάμαι την έκφραση αποδοκιμασίας για το φαγητό, το chicken curry που παράγγειλα για τον Πατέρα («Δεν τρώγεται αυτή η ανοστιά!») και την μάλλον προσποιητή συμπάθειας της Μάνας προς την J, εκπεφρασμένη με έναν γνώριμο προ-κατασκευασμένο στόμφο («Τι αιθέριο πλάσμα αυτή η J!») Το πιάτο του Πατέρα το άλλαξα με το δικό μου, που επίσης δεν του άρεσε. Το δε σχόλιο της Μάνας πέρα από το την εμφανή σε μένα προσποιητή υπερβολή, υπέθεσα ότι ίσως κάλυπτε εντελώς διαφορετικά εντυπώσεις και αισθήματα· και θυμήθηκα το άγαρμπο προξενιό που είχε επιχειρήσει με την άσχημη κόρη της φίλης και κουμπάρας της. Θα ξαναβρισκόμασταν όλοι το επόμενο Σαββατοκύριακο όταν έφερα την J, στην ξανθιά νεανική μητρότητα της, με τον από τότε ζωηρό A ακουμπισμένο στη λυγερή της μέση, στο μικρό μου διαμέρισμα στο Reading. Το ξανθό, γαλανομάτικο γένος εισχώρησε πλέον στη βαλκανική μας οικογένεια.

Οι πρώτοι μήνες της ζωής του Α στην ζωή μου πέρασαν έτσι, χωρίς σημαντικό αποτύπωμα στη μνήμη και τη ζωή. Είχα μπει σε ένα λούκι διαφορετικό από αυτό του Rochester. Πηγαινοερχόμουν Σαββατοκύριακα Reading στο Birmingham και πίσω στο Reading πριν το πρωινό δευτεριάτικο ξύπνημα· πολλά ξεχασμένα σαββατοκύριακα, με μπύρα, βόλτες σε pub της άσημης περιοχής που ζούσε η J, με τον Alex στο καροτσάκι του. Μεγάλωνε ζωηρός και υγιής και χαριτωμένος, και τον καμάρωνα. Χάρηκα, όπως οι περισσότεροι μπαμπάδες του κόσμου, με τα πρώτα χαμόγελα και γέλια, τις πρώτες του λέξεις, το μπουσούλημα, τα πρώτα βήματα, τις αταξίες. Θα περνούσε άλλος ένας χρόνος πριν φέρω το καλοκαίρι του 1998 την J με τον A στην Ελλάδα, ώστε να τους γνωρίσει η ευρύτερη οικογένεια.  Όλοι, προσποιητά ή ειλικρινά, τεχνητά ή φυσικά, έδειξαν απεριόριστη αγάπη, αν και εκδηλώσεις υπερβολικής οικειότητας και αγάπης την αντιμετώπιζα με καχυποψία. Πίστευα ότι ήξερα το σόι μου ή, ίσως, άρχιζα να επιδεικνύω το φλέγμα και την συναισθηματική επιφυλακτικότητα των Βρετανών. Πάντως η αδυναμία που ανέπτυξε ο Πατέρας προς τον A, ως το πρώτο του εγγόνι, και η αγάπης θείας Δ, από κάποιο καταπιεσμένο και τελικά ανεκπλήρωτο μητρικό ένστικτο, ήταν αναμφίβολα ειλικρινείς και γνήσιες. 

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.