69 - Αμέρικα: USENET/bit.listserv.hellas

Εκείνη την παρέα, από την άγουρη φουρνιά των Ελλήνων φοιτητών, αν και κάτω από άλλες περιστάσεις δεν θα την διάλεγα, ήταν μια παρηγοριά τουλάχιστον σε κάτι μοναχικά Σαββατόβραδα, καθώς οι καθημερινές από νωρίς το πρωί μέχρι αργά το βράδι, ίδιες και απαράλλαχτες, με έβρισκαν στο ‘Εργαστήριο’. Το βάρος από την εξεταστική αποτυχία, που σχεδόν με έσπρωξε στην παραίτηση και επιστροφή στην πατρίδα, τελικά σηκώθηκε με σχετική άνεση. Έμπαινα πλέον ολοταχώς, με έναν ούριο άνεμο παραινέσεων από τους Leon και Rob, στην τελική ευθεία: στο κλείσιμο ενός μεγάλου κεφαλαίου της ζωής, που θα είχε λίγο από όλα όσα χαρακτηρίζουν τα νιάτα: έρωτα, μόρφωση και γνώσεις, απογοήτευση, έπαρση, χαρά και, βέβαια, μεθυσμένες βραδιές.

Η μονοτονία απρόσωπων εξισώσεων και χιλιάδων σειρών προγράμματος στον υπολογιστή, προσομοιώσεων, γραφημάτων για τους μυημένους, κάπως χρωματίζονταν από ξύλινες  επεξηγηματικές περιγραφές με κομψές γραμματοσειρές και formatting στο LATEX. Δεν ξέρω σε τι ακριβώς άνθρωπο θα μεταμορφωνόμουν στο τέλος αυτής της ιστορίας. Το επίπονο και χρονοβόρο «κλείσιμο» της εργασίας Διακοπτόταν από διαλείμματα επίσης μπροστά στην οθόνη κάποιου τερματικού. Αυτή την φορά για συζητήσεις στο USENET και της λίστα διανομής bit.listserv.hellas, που συνέδεε Έλληνες από την Αμερική, κυρίως ώριμους μεταπτυχιακούς φοιτητές και νεαρούς ακαδημαϊκούς με πρόσβαση σε e-mail, διαμέσου μιας πρωτόγονης μορφής δικτύωσης, χρόνια πριν το internet κυριεύσει ένα μεγάλο μέρος του επαγγελματικού και ελεύθερου χρόνου και θα γίνει το sine qua non της κοσμικής ύπαρξής μας.

Τα μέλη της λίστας HELLAS μόλις που ξεπερνούσαν τις δυο εκατοντάδες τότε. Ανάμεσα μας ανταλλάσσαμε νέα από την πατρίδα και τον κόσμο, που με την σειρά τους έδιναν έναυσμα για ζωηρές συζητήσεις γύρω από την πατρίδα, την ξενιτιά και τις εμπειρίες μας από την ζωή σε αυτή, και την πολιτική. Εκείνη την πρωτόγονη μορφή δικτύου που συνέδεε τους υπολογιστές μας την αγκαλιάσαμε με ζήλο και ενδιαφέρον, χωρίς ακόμα να φανταζόμαστε πως, λίγα χρόνια μετά, η επανάσταση του internet θα μεταμόρφωνε τις ζωές μας. Στην αρχή ήμουν ο συνεσταλμένος αναγνώστης μηνυμάτων άλλων. Δεν άργησα, όμως, να καταπιαστώ σε συζητήσεις για πολιτικά ζητήματα και τελικά να γίνω από τους κύριους συντελεστές της: να διαπληκτίζομαι, να προσβάλλω και να προσβάλλομαι -στο βαθμό που η έκφραση συναισθημάτων οργής, ντροπής, δικαίωσης, συμπάθεια και αντιπάθειας, είναι δυνατή μέσα από λίγες γραμμές μηνύματος και με χαρακτήρες greeklish. Στα σκοτεινά βάθη των αρχείων του USENET διασώζονται θραύσματα εκείνης της προϊστορίας της δικτύωσης υπολογιστών και των ανθρώπων πίσω από αυτούς, και του Facebook. Δύσκολα χρόνια για κάποιον σθεναρό αριστερό, πρώην μεταμελημένο «ορθόδοξο» κομμουνιστή, να υπερασπίζεται τις θέσεις και τα απομεινάρια της ιδεολογίας και κοσμοθεωρίας του εν μέσω κοσμοϊστορικών αλλαγών. Από την άλλη μεριά, οι εκατέρωθεν απόψεις εκείνης της εποχής θα εφάπτονταν ελάχιστα με την σύγχρονη πραγματικότητα και τις ιστορικές εξελίξεις που μεσολάβησαν. Μέσα από την ενεργή συμμετοχή στη ζύμωση ιδεών, πάντως, από οποιαδήποτε αφετηρία και να ξεκινάει κάποιος, χτίζονται τα θεμέλια των ιδεών που εκφράζουμε σήμερα και των πολιτικών όντων που είμαστε.

Η ταραγμένη θάλασσα μέσα μου μετά τον χωρισμό είχε γαληνέψει. Στο πρώτο μισό εκείνης της μεταβατικής χρονιάς του 1990, χρονιάς που θα επεφύλασσε μεγάλες αλλαγές, περπατούσα το ίσιο μονοπάτι μιας λίγο-πολύ προδιαγραμμένης πορείας · μέσα από την έρευνα που βρισκόταν πλέον στο τελευταίο στάδιο της, το USENET στα διαλείμματά της (όπου μεταξύ άλλων υποστήριζα ένθερμα τους λόγους, που δεν είχα ακόμα και στον εαυτό μου επαρκώς εξηγήσει, για την επιστροφή των νέων επιστημόνων στην πατρίδα), τα Σαββατόβραδα με μιαν επαρκή για εξόδους ξεσκάσματος παρέα στα bar και night-clubs της πόλης. Η ανέραστη ρουτίνα, της δουλειάς και μιας άχαρης αντρικής παρέας, ταράχτηκε λίγες βδομάδες μετά από ακόμα ένα πρωτοχρονιάτικο σουαρέ του Ν, το πρώτο όπου θα πήγαινα μόνος, και το τελευταίο του που θα τιμούσα.