Sunday, July 30, 2023

EΦηβικά - 1 Καιροί Άχαροι

Μέσα από την πάλη της ώριμης ηλικίας -κοινοί θνητοί για να φέρουν φαγητό στο τραπέζι και στέγη πάνω από το κεφάλι, πολλοί για να μεγαλώσουν παιδιά, μερικοί να νοιαστούν για γέροντες, λιγότεροι για να απολαύσουν και ευχαριστήσουν την σύντροφό και τις παρέες φίλων, στον ελάχιστο χρόνο που οι αναρίθμητες λησμονημένες μέρες της ωριμότητας αφήνουν για εσωτερική αντανάκλαση και συζητήσεις με τον εαυτό μας, την ανασκόπηση πράξεων και σκέψεων, είναι εκείνο τον καιρό που αναζωπυρώνεται η νοσταλγία των παιδικών χρόνων· με την αθωότητα και αφέλειά τους, την αγνότητα και γλυκύτητά τους. Και κυριευόμαστε από αυτό το  συναίσθημα απώλειας μιας περιπόθητης κατάστασης, των ηλιόλουστων απογευμάτων στην σκόνη της γειτονιάς, των καυτών καλοκαιριών των διακοπών, ενός περιβάλλοντος χαράς και ανεμελιάς, όταν κάθε μέρα αγγίζαμε και ξεπερνούσαμε νέους ορίζοντες. Αλλά όσο τα ποθούμε και νοσταλγούμε, τόσο νιώθουμε ανήμποροι να επιβραδύνουμε τον χρόνο που κυλάει, τόσο τα βλέπουμε να εξασθενίζουν στη φαντασία μας μέχρις να γίνουν κέρματα ξεχασμένα σε ένα κουτί. Η νοσταλγία για πολλούς δεν αποκτάει τις ίδιες διαστάσεις για τα χρόνια που ακολούθησαν εκείνα της παιδικής ηλικίας: τα χρόνια της εφηβείας. Ίσως να έχει να κάνει με την ένταση των εμπειριών και την χαοτική αντίληψη του κόσμου και των ανθρώπων γύρω. Μάλλον έχει να κάνει με το ότι ερχόμαστε σε καλύτερη γνωριμία με τον ίδιο μας τον εαυτό, το γίγνεσθαι του και την τελική αποκρυστάλλωση σε αυτό που είμαστε.

Αυτή η εφηβεία, η δύσκολη, η περίπλοκη, η στροβιλώδης για τον εσωτερικό κόσμο και ψυχή, όσο και δραστικά μεταμορφωτική για το πνεύμα και το σώμα, παραμένει μια προσωπική και υποκειμενική, και τουλάχιστον, για τον εσωστρεφή νέο στον οποίο ο μονωτικά κλειστός εαυτός μου τελικά μορφώθηκε, μια σχεδόν αποκλειστικά εσωτερική εμπειρία με λίγες δυνατότητες και παραδείγματα εξωτερίκευσης. Είναι, βέβαια, η περίοδος που ο άνθρωπος αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς σωματικά και πνευματικά, κατακτά έναν πρώτο βαθμό αυτοσυνείδησης και αρχίζει να αντιλαμβάνεται μέσα από συναισθηματικές παλινδρομήσεις το γίγνεσθαι και το είναι του. Όσο η απόσταση από τα χρόνια της εφηβείας διευρύνεται, τόσο βαθύτερα εκείνη η εποχή σπρώχνεται στη μνήμη και σπάνια ανασύρεται, με τα μυστικά της, τα απωθημένα της, τις διαταραχές της, τα χούια της. Και όποτε τυχαίνει και ανασύρεται, όπως συμβαίνει κάθε φορά που σκύβω σε τέτοιες σκέψεις και γραμμές, προβάλλεται σαν μια χαοτική αλληλουχία απότομων ορμονικών και φυσιολογικών μεταβολών, συναισθηματικών και ψυχικών αναταράξεων, χωρίς άκρη, με ασαφείς αρχές και απροσδιόριστο τέλος, που δεν υποβάλλεται εύκολα σε λογική ανάλυση και συσχετισμούς. Αν και σημαντική στην ολοκλήρωση μας ως άνθρωποι, σπάνια γίνεται σημείο αναφοράς ή αναγνωρίζεται ως ένα από τα θεμέλια που πάνω τους πατάει η ζωή του ανθρώπου. Ήταν για τη ζωή μου, ίσως και για τη ζωή πολλών σαν και μένα, ότι ο μεσαίωνας στην ιστορία του ανθρώπινου γένους: το σκοτεινό αλλά ιστορικά νομοτελειακό προοίμιο της αναγέννησης. Η εποχή που πλάστηκε και σμιλεύθηκε μεγάλο κομμάτι του χαρακτήρα και της προσωπικότητας.  

Υπήρξαν ώρες που η καταπίεση από την οικογένεια, υπαγορευμένη από στημένες δομές και καθιερωμένες επιταγές της ελληνικής κοινωνίας της εποχής (καταπίεση μου φαινόταν από ατομική σκοπιά και την ένιωθα έντονη ως τέτοια στην ψυχή), η απελπιστική άνια του σχολείου και των καθηγητών, ο αποκλεισμός από το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον και τις χαρές που έβλεπα ότι μπορούσε να προσφέρει, ο εν ολίγοις περιορισμός της ατομικής ελευθερίας, δημιουργούσαν καταστάσεις που στιγμές γίνονταν αφόρητες. Φύτρωναν μέσα μου καταναγκασμοί, η ψυχή ξεζουμιζόταν από σκέψεις και συναισθήματα, συνταραζόμουν από ανεκπλήρωτους πόθους και τη σχεδόν παντελή ανυπαρξία διεξόδων για χαρά και δημιουργία, εκεί όπου θα διοχετεύονταν πάθη και καταπιεσμένοι πόθοι, εκεί όπου ίσως να βρισκόταν και άνθιζε κάποιο λανθάνον ταλέντο. Το αποτέλεσμα ήταν σχεδόν μονοσήμαντα το ολοένα και περισσότερο κλείσιμο στον εαυτό και τις ατομικές σκέψεις, η παραπέρα απομόνωση από τον εξωτερικό κόσμο των ομήλικων και ενήλικων, η βουβαμάρα, μια ανεξήγητη έχθρα προς τους ανθρώπους γύρω μου, ένα φαύλο σπιράλ που ξεκινούσε από και κατέληγε στον εαυτό μου. Ένιωθα ότι ούτε ένα ελάχιστο κομμάτι του κόσμου γύρω μου ανήκε, ήμουν ξένος καταμεσής του, ξένος ανάμεσα σε ξένους, αποξενωμένος συναισθηματικά. 

No comments:

Post a Comment