Ένα Παιδί - 34 Μπάλα: Οπαδός Μέχρι Τέλους

Το παιχνίδι το παίξαμε όσο τα πόδια βαστούσανε, μέχρι που τα χρόνια τα έκαναν πλέον ασήκωτα και άκαμπτα και τα κόκκαλα γίνηκαν εύθραυστα. Τα ματς αραίωσαν. Καλύτερα οργανωμένα, παίζονταν με αυστηρότερους κανόνες και την σοβαρότητα ενήλικων, αλλά έχασαν τον αυθορμητισμό της παιδικότητας και το πάθος: με τα γέλια και τους καυγάδες, με το αίσθημα αλληλεγγύης και τους πανηγυρισμούς και τα αγκαλιάσματα στα γκολ, που η φιλία κι η συντροφικότητα φέρνουν σε μια ομάδα.

Οι αλάνες με το χώμα που μάτωνε γόνατα και αγκώνες, που μας σκέπαζε με λάσπη καμωμένη από τον ιδρώτα και την σκόνη, αντικαταστάθηκαν από κανονικά ποδοσφαιρικά τερέν, με εστίες και διαγράμμιση, ακόμα και γρασίδι. Τα όνειρα τα παιδικά, όμως, δεν πραγματοποιήθηκαν. Και αφού τελικά το κορμί γέρασε για ένα παιχνίδι που απαιτεί δύναμη και σφρίγος και αντοχή, αράξαμε σε μια κερκίδα ή στο καφενείο ή στο παμπ με μια και παραπάνω μπύρες ή απλωθήκαμε σε έναν καναπέ, για να  απολαύσουμε το θέαμα αυτού που προσπαθήσαμε να παίξουμε μια μακρινή φορά κι έναν παλιό καιρό. Με την ίδια συχνότητα και ενδιαφέρον και μέσα μας αρκετό από το πάθος και τα συναισθήματα, σαν και αυτά που μας κυρίευαν στα παιδικά παιχνίδια με την μπάλα.     

Για την ψυχολογία, τον τρόπο σκέψης και την κοινωνική συμπεριφορά του οπαδού μιας ποδοσφαιρικής ομάδας πολλά έχουν γραφεί και γράφονται, σχεδόν καθημερινά. Δεν είναι μόνο η ψευδαίσθηση της συμμετοχής στο παιγνίδι από την κερκίδα ή τον καναπέ. Η προσήλωση και η συχνά πλήρης αφοσίωση, σε βαθμό αλλοτρίωσης, με τη μανιακή εμβάθυνση των κανόνων και της τεχνικής, την ανάλυση ad nauseum της τακτικής και στρατηγικής ενός ματς, πριν, κατά την διάρκεια και μετά από αυτό, δύσκολα εξηγείται από μιαν προσωρινή ψυχολογική σύνδεση, δυσανάλογα έντονη συναισθηματικά και παράλογη: με την ομάδα, τους παίκτες, τον σύλλογο, τα χρώματα και τα λάβαρα, τα συνθήματα και τραγούδια της κερκίδας,. Ούτε είναι κάποια πρόσκαιρη αυταπάτη ασφάλειας από την προσκόλληση σε ένα σύνολο που το συνδέει αντικείμενο και σκοπός, ασήμαντα και τα δυο σχετικά με τα πολύ πιο σημαντικά που διαδραματίζονται γύρω μας. Ούτε είναι μόνον η διέξοδος και δραπέτευση από μιαν πολλές φορές αβάσταχτη καθημερινότητα, μιαν ακόμα εκδήλωση της μαρξιστικής αποξένωσης από τη ματεριαλιστική κοινωνική διαδικασία.

Όταν ο Albert Camus, ο φιλόσοφος που με ενέπνευσε στα πρώτα χρόνια των νιάτων μου, και τον ξαναδιάβασα μετά από σχεδόν σαράντα χρόνια με την ωριμότητα της περασμένης ηλικίας, ώστε πολλές σκέψεις και διαπιστώσεις του ακόμα να με οδηγούν, ρωτήθηκε από έναν φίλο του αν προτιμά το θέατρο ή το ποδόσφαιρο απάντησε: «Το ποδόσφαιρο, χωρίς δισταγμό!». Είχε ασχοληθεί με μεράκι και πάθος και με τα δύο. Σκέφτηκα πολλές φορές πως αυτή η «χωρίς δισταγμό» προτίμησή εναρμονίζεται με τη φιλοσοφία του, τη Φιλοσοφία του Παραλόγου. Και ο ποδοσφαιριστής και ο ηθοποιός είναι «παίκτες» του Παραλόγου, σε έναν κόσμο μοναχικό, πρόσκαιρο, χωρίς θεούς και αιωνιότητα, μια ζωή πεπερασμένη. Και ο ποδοσφαιριστής και ο ηθοποιός εκφράζουν για τα λεπτά που διαρκεί ένα ματς ή μια θεατρική παράσταση τη διάσταση και απόσπαση, το «διαζύγιο» του ανθρώπου από τη ζωή του –εκφάνσεις του Παραλόγου. Για τους «παίκτες» και θεατές του δράματος των λίγων λεπτών είναι η μια και μοναδική στιγμή, η μια και μοναδική εμπειρία, που δεν έχει αντίκρισμα σε καμιά αιωνιότητα, από τις πεπερασμένες σε διάρκεια και αριθμό, που το αριθμητικό άθροισμά τους συνιστά τη ζωή. Άλλωστε, είμαστε φτιαγμένοι από τις εμπειρίες και αναμνήσεις μας. Ο ίδιος φιλόσοφος έγραψε ότι η πίστη στο Παράλογο πρέπει να δίνει προτεραιότητα στην ποσότητα αντί της ποιότητας αυτών των εμπειριών, στην ποικιλία αντί της επανάληψης και ομοιομορφίας. «Ό,τι γνωρίζω, ό,τι είναι σίγουρο, ό,τι δεν μπορώ να αρνηθώ, ό,τι δεν μπορώ να απορρίψω, είναι τα μόνο που μετράει. Καταλαβαίνω μόνον με ανθρώπινους όρους.»  Ό,τι ο άνθρωπος μπορεί να δει, να αγγίξει, να ακούσει, να αισθανθεί είναι και το μόνο που καταλαβαίνει. Και, στην περίπτωση του Camus και όχι μόνο, η αίσθηση του ποδοσφαίρου για τον κοινό θνητό, η εμπειρία του παιχνιδιού ως παίκτες ή του θεάματος ως οπαδοί, είναι εντονότερη και, ίσως, η αντίληψη του καλύτερη και η κατανόησή του βαθύτερη, από αυτήν του θεάτρου. Με την βοήθεια του Camus κατάλαβα ότι αγάπησα και το αγαπώ το ποδόσφαιρο για την ποικιλία και το εύρος των συναισθημάτων που με έκανα και κάνει να νιώσω, τα πρόσκαιρα αλλά επανεμφανιζόμενα σε διαφορετικές αποχρώσεις και μίγματα σε κάθε αναμέτρηση, τις άπειρες απειροστές εντυπώσεις που μου προσέφερε στις αισθήσεις. Για αυτά τα μικρά πολλά ζούμε, θα μπορούσε να πει κανείς. Γιατί να μην τα αγκαλιάζουμε και νιώθουμε όσο μπορούμε, όσο υπάρχουμε;