Για την
επεξεργασία και ανάλυση των φυσικών και κοινωνικών φαινομένων (και τα τελευταία
είναι αυτά που κυρίως με αφορούν στην εν προκειμένη συζήτηση), τη δράση και την
εξέλιξη των κοινωνιών του ανθρώπου μέσα στη Φύση, χρειαζόμαστε, λοιπόν, μέθοδο που
θα χρησιμοποιεί τα διαθέσιμα επιστημονικά εργαλεία, επιστημονική μέθοδο (και
δεν θεωρώ αναγκαία την αιτιολόγησή αυτής της θέσης): τη συστηματική παρατήρηση
διαμέσου των αισθητηρίων οργάνων, την κατηγοριοποίηση και ευκρινή καταγραφή με
σαφείς αντιστοιχίσεις στο λεξιλογικό υπόβαθρο και τις έννοιες που διαθέτει η
γλώσσα (λογικές κατηγορίες), τη διεξοδική χρήση ΄common sense' και τα θεμέλια της μέχρι
τούδε κοινής γνώσης και παγκόσμια δεκτών παραδοχών, τη μέτρηση και μαθηματική
περιγραφή – όπου κάτι τέτοιο είναι δυνατό, την επεξεργασία των αντικειμένων των
αισθήσεων και της παρατήρησης με την λογική ή και τη μαθηματική ανάλυση των
αριθμητικών δεδομένων, στην περίπτωση μετρήσιμων φαινομένων και μεγεθών, την
επιβεβαίωση θεωριών και υποθέσεων με πείραμα ή την πράξη, όπου αυτό είναι εφικτό,
και την τελική διαμόρφωση νόμων.
Η Χεγκελιανή αρχή: “what is rational [reasonable] is real; that which is real is rational [reasonable]”, που σημαίνει ότι η Φύση, o Κόσμος, και το δίκτυο των φαινομένων, φυσικών και κοινωνικών, που λαμβάνουν χώρα εντός της, είναι δυνατό να αναλυθεί, εξηγηθεί και εκφραστεί από και αναχθεί σε λογικές και κατά κάποιο τρόπο αφηρημένες κατηγορίες, όπως η ύλη και το πνεύμα, η συνείδηση, η αξία, η γνώση, η εργασία, κτλ. Αντιλαμβανόμαστε τη Φύση ως άπειρη σε μέγεθος και διάρκεια και σε διαρκή κίνηση και αλλαγή, που μπορεί να είναι ποσοτική και βαθμιαία ή ποιοτική και ασυνεχής – ασυνεχής με την έννοια ότι ραγδαίες («επαναστατικές») αλλαγές συμβαίνουν σε μικρό χρονικό διάστημα.
Η Φύση αντανακλάται στο νου του ανθρώπου, τα ερεθίσματα που προκαλεί η αίσθηση του εξωτερικού, αντικειμενικού κόσμου καταγράφονται και αποτυπώνονται στη μνήμη του υποκειμένου – του ανθρώπου, σχηματίζουν και σωρεύουν την εμπειρία και το «κοινό αίσθημα» και μορφώνουν συνεκτικές ιδέες και λογικές σχέσεις, σχέσεις μεταξύ τελικού συμπεράσματος ή πορίσματος και των στοιχείων απόδειξης τους, είτε σχέσεις αιτίας και αιτιατού. Σύμφωνα με τη θεμελιώδη αρχή του Bacon: “knowledge and ideas originate from the world of senses”.
Οι ιδέες και η συζήτηση-διαπραγμάτευση (discourse) είναι η αντανάκλαση και αποκρυστάλλωση των φαινομένων και όντων της Φύσης, του υλικού κόσμου, των ανθρώπων που ζουν σε αυτόν και των κοινωνιών τους, των αντικειμένων του εξωτερικού από το υποκείμενο κόσμου: «οι ιδέες δεν είναι τίποτε περισσότερο παρά ο υλικός κόσμος όπως ανακλάται στον ανθρώπινο νου και σχηματίζει μορφές σκέψης». Το πως αντιλαμβανόμαστε τη Φύση και τον άνθρωπο και τις κοινωνίες των ανθρώπων σε αυτήν, δηλαδή ως το αποτέλεσμα της αισθήσεων και εντυπώσεων που καταγράφονται αρχικά ως εμπειρίες και κατόπιν επεξεργάζονται από την ανθρώπινη νοημοσύνη, από αποκλειστικά και μονοσήμαντα ματεριαλιστική και αιτιοκρατική άποψη, προσδιορίζει σε σημαντικό βαθμό και την μέθοδο ανάλυσης και ερμηνείας των φαινόμενων όπως αυτά παρουσιάζονται και εκτυλίσσονται ενώπιον μας. “That which man calls the purposiveness of nature and conceives as such is in reality nothing but the unity of the world, the harmony of cause and effect, the interconnection in general in which everything in nature exists and acts…. Man has just as many senses as are necessary for him to conceive the world in its totality, in its entirety.” (Feuerbach 1851) Το πνεύμα αναπτύσσεται παράλληλα με την αισθητική αντίληψη και αφομοίωση του εξωτερικού, ματεριαλιστικού κόσμου, της Φύσης.
Στην πορεία, βέβαια, αυτής της σχέσης ο άνθρωπος αναπτύσσει την τάση να μετατρέπει το υποκειμενικό σε αντικειμενικό, το προϊόν της σκέψης, της προσωπικής διανοητικής επεξεργασίας, της φαντασίας του σε αντικείμενο, οικοδόμημα που υφίσταται εκτός του νου του. Σε άλλες περιπτώσεις, η αδυναμία της εξήγησης κοσμικών φαινομένων με τη δεδομένη ανά πάσα ιστορική στιγμή γνώση και επιστημονικά μέσα, οδηγεί σε δοξασίες, λαθεμένες υποθέσεις, παρεξηγήσεις, δόγματα που δεν αντέχουν στο πέρασμα του χρόνου και την ιστορική εξέλιξη. Η μέθοδος που ως θεμέλιο της θέτει τη ματεριαλιστική αντίληψη του κόσμου τείνει να αποφεύγει τέτοιου είδους παρεκκλίσεις στην κατανόηση του κόσμου, του εαυτού μας σε αυτόν, και πισωγυρίσματα στην εξέλιξη του ανθρώπινου πνεύματος και των ιδεών του.
Η Χεγκελιανή αρχή: “what is rational [reasonable] is real; that which is real is rational [reasonable]”, που σημαίνει ότι η Φύση, o Κόσμος, και το δίκτυο των φαινομένων, φυσικών και κοινωνικών, που λαμβάνουν χώρα εντός της, είναι δυνατό να αναλυθεί, εξηγηθεί και εκφραστεί από και αναχθεί σε λογικές και κατά κάποιο τρόπο αφηρημένες κατηγορίες, όπως η ύλη και το πνεύμα, η συνείδηση, η αξία, η γνώση, η εργασία, κτλ. Αντιλαμβανόμαστε τη Φύση ως άπειρη σε μέγεθος και διάρκεια και σε διαρκή κίνηση και αλλαγή, που μπορεί να είναι ποσοτική και βαθμιαία ή ποιοτική και ασυνεχής – ασυνεχής με την έννοια ότι ραγδαίες («επαναστατικές») αλλαγές συμβαίνουν σε μικρό χρονικό διάστημα.
Η Φύση αντανακλάται στο νου του ανθρώπου, τα ερεθίσματα που προκαλεί η αίσθηση του εξωτερικού, αντικειμενικού κόσμου καταγράφονται και αποτυπώνονται στη μνήμη του υποκειμένου – του ανθρώπου, σχηματίζουν και σωρεύουν την εμπειρία και το «κοινό αίσθημα» και μορφώνουν συνεκτικές ιδέες και λογικές σχέσεις, σχέσεις μεταξύ τελικού συμπεράσματος ή πορίσματος και των στοιχείων απόδειξης τους, είτε σχέσεις αιτίας και αιτιατού. Σύμφωνα με τη θεμελιώδη αρχή του Bacon: “knowledge and ideas originate from the world of senses”.
Οι ιδέες και η συζήτηση-διαπραγμάτευση (discourse) είναι η αντανάκλαση και αποκρυστάλλωση των φαινομένων και όντων της Φύσης, του υλικού κόσμου, των ανθρώπων που ζουν σε αυτόν και των κοινωνιών τους, των αντικειμένων του εξωτερικού από το υποκείμενο κόσμου: «οι ιδέες δεν είναι τίποτε περισσότερο παρά ο υλικός κόσμος όπως ανακλάται στον ανθρώπινο νου και σχηματίζει μορφές σκέψης». Το πως αντιλαμβανόμαστε τη Φύση και τον άνθρωπο και τις κοινωνίες των ανθρώπων σε αυτήν, δηλαδή ως το αποτέλεσμα της αισθήσεων και εντυπώσεων που καταγράφονται αρχικά ως εμπειρίες και κατόπιν επεξεργάζονται από την ανθρώπινη νοημοσύνη, από αποκλειστικά και μονοσήμαντα ματεριαλιστική και αιτιοκρατική άποψη, προσδιορίζει σε σημαντικό βαθμό και την μέθοδο ανάλυσης και ερμηνείας των φαινόμενων όπως αυτά παρουσιάζονται και εκτυλίσσονται ενώπιον μας. “That which man calls the purposiveness of nature and conceives as such is in reality nothing but the unity of the world, the harmony of cause and effect, the interconnection in general in which everything in nature exists and acts…. Man has just as many senses as are necessary for him to conceive the world in its totality, in its entirety.” (Feuerbach 1851) Το πνεύμα αναπτύσσεται παράλληλα με την αισθητική αντίληψη και αφομοίωση του εξωτερικού, ματεριαλιστικού κόσμου, της Φύσης.
Στην πορεία, βέβαια, αυτής της σχέσης ο άνθρωπος αναπτύσσει την τάση να μετατρέπει το υποκειμενικό σε αντικειμενικό, το προϊόν της σκέψης, της προσωπικής διανοητικής επεξεργασίας, της φαντασίας του σε αντικείμενο, οικοδόμημα που υφίσταται εκτός του νου του. Σε άλλες περιπτώσεις, η αδυναμία της εξήγησης κοσμικών φαινομένων με τη δεδομένη ανά πάσα ιστορική στιγμή γνώση και επιστημονικά μέσα, οδηγεί σε δοξασίες, λαθεμένες υποθέσεις, παρεξηγήσεις, δόγματα που δεν αντέχουν στο πέρασμα του χρόνου και την ιστορική εξέλιξη. Η μέθοδος που ως θεμέλιο της θέτει τη ματεριαλιστική αντίληψη του κόσμου τείνει να αποφεύγει τέτοιου είδους παρεκκλίσεις στην κατανόηση του κόσμου, του εαυτού μας σε αυτόν, και πισωγυρίσματα στην εξέλιξη του ανθρώπινου πνεύματος και των ιδεών του.
