Καθημερινά γινόμαστε μάρτυρες κοινωνικών φαινομένων ή διαβάζουμε οικονομικά μετρήσιμα μεγέθη ή ενημερωνόμαστε έστω για απλές ειδήσεις και γεγονότα, που παρουσιάζονται ενώπιον μας είτε ως απρόοπτα, τυχαία περιστατικά, είτε ως καταστάσεις στη γέννησή τους, είτε ως συμβάντα σε εξέλιξη και κίνηση. Σε πολλές περιπτώσεις, αυτά τα φαινόμενα, ανάλογα με την διάρκεια ή την εντοπιότητά τους, έχουν άμεσες και απτές επιπτώσεις στην προσωπική μας ζωή ή με τη σειρά τους εξασκούν συνιστώσες δυνάμεις και συντρέχουν ως γενεσιουργά αίτια και επιδρούν σε άλλα φαινόμενα. Μαζί με άλλες δυνάμεις δημιουργούν συνιστάμενες τάσεις, που χαρακτηρίζουν και διαμορφώνουν την ιστορική στιγμή και, δυνάμει, την πορεία της ανθρώπινης ιστορίας.
Έχει σημασία, χάριν στην ενστικτώδη και έμφυτη ανησυχία στην αναζήτηση εξηγήσεων και την περιέργεια, επινοητικότητα και εφευρετικότητα του ρηξικέλευθου ανθρώπινου νου - και μόνον, η ανάλυση και διερεύνηση αυτών των κοινωνικοοικονομικών φαινομένων μέσα από το περιβάλλον της παρέας και του καφενείου, μέχρι τα ανώτερα στρώματα του οικονομικού κατεστημένου ή πολιτικών και άλλων υπερδομών. Μια διερεύνηση, που από τη μια μεριά – την κύρια άποψη- αποσκοπεί στον εντοπισμό των αιτιών και των ειδικών τους βαρών, που οδηγούν στην παρουσίαση ενώπιον μας του φαινομένου, την αναζήτηση της ουσίας πέρα από το μορφολογικά χαρακτηριστικά και τη συσχέτιση και αλληλεπίδραση με άλλα ταυτόχρονα γεγονότα. Εξίσου σημαντικός στόχος, πέρα από τον εντοπισμό των αιτιών, είναι η προδιαγραφή της μελλοντικής εξέλιξης του φαινομένου και των σχετιζόμενων με αυτό δυνάμεων, στην πρόβλεψη με πιθανολογικά κριτήρια μελλοντικών τάσεων και καταστάσεων ή και των τελικών επιπτώσεων στη ζωή μας και σε αυτήν των μελλοντικών γενεών.
Στον πυρήνα, λοιπόν, της ανάλυσης τούτων των κοινωνικοοικονομικών φαινομένων και γεγονότων, πέρα από την απλή κατηγοριοποίησή και κατόπιν την αφαίρεση του μορφολογικού φλοιού και της επιφάνειας με την οποία «διαβάζονται» ή διαισθάνονται από τον ανθρώπινο νου και εμφανίζονται στις αισθήσεις, με την ουσία και σύνθεσή τους ενδεχόμενα αποκρυμμένη ή παραμορφωμένη ή παρερμηνευμένη για διάφορους λόγους, βρίσκεται η αναζήτηση και η διευκρίνηση της σχέσης πολυδιάστατων αιτιών και συνάμα πολλαπλών αποτελεσμάτων· η αναλυτική αποσύνθεση του φαινομένου στις συνιστώσες ουσίες του και, μετά από μεθοδική επεξεργασία, η ανασύνθεση του όλου, των δυνάμεων που το διαμορφώνου και αυτών που το ίδιο εξασκεί στην εξέλιξη στο χώρο και χρόνο· η συγκρότηση υποθέσεων και θεωριών για τις μελλοντικές επιπτώσεις και την προβλεψιμότητά τους, για το τι μέλλει γενέσθαι, για τις πιθανές ροές που θα ακολουθήσουν οι καιροί και τόποι μας και η ανθρώπινη ιστορία.
Η πολυπλοκότητα αυτού του εγχειρήματος ανάλυσης δεν αμφισβητείται, αλλά χωρίς μέθοδο, η ανάλυση και επεξεργασία φαινομένων και καταστάσεων οδηγείται σε αδιέξοδα, πλάνες, γίνεται ελλειπτική, ατελέσφορη και αντιπαραγωγική. Σε τελική ανάλυση, η έλλειψη μεθόδου υποβιβάζει τον άνθρωπο σε άκριτο, παθητικό θεατή των γεγονότων, τον καταδικάζει έρμαιο και υποχείριο εξωτερικών κοινωνικοοικονομικών δυνάμεων, που καθορίζουν και καθοδηγούν τη ζωή σε πλήρη άγνοιά του. Το σημαντικότερο: η άντληση εμπειρίας και γνώσης, η στοιχειώδης προδιαγραφή μελλοντικών επιπτώσεων, έστω πιθανολογικά, καθίσταται πλέον αδύνατη, τουλάχιστον προβληματική και αποσπασματική: ο άνθρωπος όχι μόνον βαδίζει αμαθής στο πεπερασμένο μέλλον του, αλλά και επιλήσμων και απροετοίμαστος ως προς το τι θα συναντήσει μπροστά του.
